Wielka czystka na uczelniach (1982)

Wielka czystka

Rzeczpospolita, 13.12.01,  ŁUKASZ KAMIŃSKI ANDRZEJ KRAJEWSKI

Przejrzyste i jasne kryteria

Powszechna weryfikacja kadr dotknęła także wyższe uczelnie. Decyzję o jej dokonaniu podjęło 27 kwietnia 1982 roku Biuro Polityczne KC PZPR. Dwa tygodnie później minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki skierował do rektorów pismo informujące o rozpoczęciu akcji. Równolegle dokonywano „czystki” w uczelniach podległych innym resortom (AWF, szkoły artystyczne, akademie medyczne). Weryfikację prowadzono „w oparciu o przejrzyste i jasne kryteria”, z których największe znaczenie miała „ocena postaw społeczno-politycznych i zachowań w okresie po sierpniu 1980 roku oraz po wprowadzeniu stanu wojennego”. Jej celem było m.in. „usunięcie z zawodu osób działających aktywnie na szkodę interesów PRL”. Powołano uczelniane oraz wydziałowe (instytutowe) komisje oceniające. W skład pierwszych wchodzili przedstawiciele senatu, wojewódzkiego komitetu obrony, komitetu uczelnianego PZPR oraz ewentualnie komitetów SD i ZSL.

Weryfikacja kadr została przeprowadzona mimo silnego oporu środowiska akademickiego (protestowały m.in. senaty i rady wydziałów niektórych uczelni). Nie powiodły się także próby sparaliżowania akcji komisjom wydziałowym, na przykład poprzez wystawianie samych pozytywnych ocen. Ich decyzje zmieniały, kontrolowane przez władze, komisje uczelniane. W efekcie „wnioski kadrowe” podjęto wobec 11 procent nauczycieli akademickich!

Blisko 1500 osób zwolniono z pracy, pozostałym przedłużano umowy warunkowo na czas określony lub, w większości przypadków, przesuwano ze stanowisk naukowo-dydaktycznych na pomocnicze. Jak z rozbrajającą szczerością przyznawano w oficjalnym sprawozdaniu po zakończeniu akcji, służyło to „rozwiązaniu [stosunku pracy] bez konieczności przestrzegania ustawowych okresów zatrudnienia”.

Na podstawie odrębnych decyzji ministerstwa tylko do połowy lipca 1982 roku odwołano 24 rektorów, 51 prorektorów, 22 dziekanów i 30 prodziekanów. Jak zapowiadano w wewnętrznym sprawozdaniu PZPR, „liczby te ulegną zwiększeniu”. W sierpniu i wrześniu dokonano dalszych kilkunastu zmian.

———-

Jak partia szła na wojnę-ŁUKASZ KAMIŃSKI

Tygodnik Powszechny, 2000

Całkowita weryfikacja wszystkich zatrudnionych, nie tylko pełniących stanowiska kierownicze, objęła trzy środowiska zawodowe: nauczycieli, pracowników wyższych uczelni i dziennikarzy. Najszerszy zasięg czystki przybrały wśród tych ostatnich: pracę straciło ponad tysiąc dziennikarzy. Wśród nauczycieli akademickich z pracy zwolniono w Akademiach Wychowania Fizycznego 48 osób, w uczelniach artystycznych 35, a w szkołach wyższych podległych Ministerstwu Szkolnictwa Wyższego łącznie 1329 osób! Podobna ilość pracowników naukowych została przesunięta na niższe stanowiska (bibliotekarze, technicy, lektorzy), co często było wstępem do zwolnienia. Ze stanowisk usunięto kilkudziesięciu rektorów, dziekanów i dyrektorów instytutów. Ogółem „wnioski kadrowe” podjęto wobec blisko 11 proc. nauczycieli akademickich.

Advertisements

komentarze 4

  1. […] mimo ze przed tzw. transformacją czyszczenie środowiska pod batutą PZPR-SB było poważne. [Wielka czystka na uczelniach(1982) –  https://lustronauki.wordpress.com/2008/11/03/wielka-czystka-na-uczelniach/ , Niechciana […]

  2. […] czystce po wprowadzeniu stanu wojennego co nieco pisano  https://lustronauki.wordpress.com/2008/11/03/wielka-czystka-na-uczelniach/ ) ale o tej przeprowadzanej w piątą rocznicę stanu wojennego w 1986 r. – już całkiem […]

  3. […] której głównie usuwano ze stanowisk wybrane demokratycznie władze uczelni – są ujawniane https://lustronauki.wordpress.com/2008/11/03/wielka-czystka-na-uczelniach/, ale o drugiej weryfikacji -1986/1987- poprzedzającej okres tzw. transformacji ustrojowej […]

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: