Henryk Münch – historyk, skazany w procesie krakowskim WiN

baner-krzywdzeni1

Fragment z książki Przeciw czerwonej dyktaturze (red. Filip Musiał, Jarosław Szarek; Ośrodek Myśli Politycznej, Instytut Pamięci Narodowej, Kraków 2007

Henryk Münch

‚ Münch – niepozorny, cichy i spokojny historyk urbanista – pochodził z Zawiercia. W Krakowie ukończył studia historyczne  i geograficzne w Uniwersytecie Jagiellońskim. Następnie pracował w Komisji Atlasu Historycznego Polski Polskiej Akademii Umiejętności, a od 1928 r. także w Archiwum Aktów Dawnych Miasta Krakowa. W grudniu 1932 r. został w UJ promowany na doktora filozofii. Wraz z 27 pułkiem piechoty brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r. W czasie okupacji wniósł duży wkład
w ochronę zbiorów archiwalnych przed zniszczeniem lub wywiezieniem do III Rzeszy. W 1941 r. został zaprzysiężony do ZWZ-AK pod pseudonimem “Mnich”. Pełnił funkcję drużynowego, a następnie zastępcy dowódcy plutonu. Po rozwiązaniu Armii Krajowej w styczniu 1945 r. stracił kontakt ze swoimi zwierzchnikami  i kolegami z konspiracji.

Jan Kot odnalazł Müncha w archiwum i zaproponował mu podjęcie działalności w nielegalnej organizacji niepodległościowej mającej na celu zdobycie dla kraju całkowitej niepodległości….Kot przychodził do archiwum przeciętnie raz lub dwa razy w miesiącu, przynosząc Henrykowi Münchowi na przechowanie kolejne archiwalia Zrzeszenia “WiN”.

….Obydwaj archiwiści zostali aresztowani w konsekwencji rozbicia przez Urząd Bezpieczeństwa II Zarządu Głównego WiN. ..

Münch natomiast zasiadł na ławie oskarżonych wspólnie z działaczami
II Zarządu Głównego – z prezesem Zrzeszenia ppłk. Franciszkiem Niepokólczyckim na czele i kilkoma osobami z PSL, m.in.: Stanisławem Mierzwą, Karolem Buczkiem i Mieczysławem Kabatem. Celem procesu i olbrzymiej akcji propagandowej, która mu towarzyszyła, było udowodnienie związków legalnego PSL z “niele-galnym” WiN i wykazanie szkodliwości stronnictwa Mikołajczyka.

Proces rozpoczął się 11 sierpnia 1947 r. Oskarżycielem był zastępca Naczelnego Prokuratora Wojskowego ppłk Stanisław Zarakowski. Grzmiał on pod adresem zgromadzonych na ławie oskarżonych pracowników nauki – wśród których byli m.in. znany biolog Eugeniusz Ralski, a także historycy Karol Buczek i Henryk Münch – dziś, gdy państwo chce ratować naukę polską i uniwersytety, nie będzie tolerować zdrajców, tych, którym daje chleb. Dla tych ludzi, którzy przedkładają szpiegostwo nad pracę […], nie ma miejsca w społeczeństwie.

Wyrok ogłoszono 10 września 1947 r. – w procesie orzeczono 8 kar śmierci.

Henryk Münch, dla celów propagandowych nazywany archiwistą II Zarządu Głównego WiN, choć w istocie pełnił tę funkcję dla Biura Studiów Brygad Wywiadowczych, został skazany na 15 lat więzienia i przepadek całego mienia na rzecz skarbu państwa. Warto zaznaczyć, że w przypadku działaczy Zrzeszenia WiN zawsze starano się skazać ich za działalność szpiegowską. Gwarantowało to – po pierwsze – możliwość wydania wyższych wyroków, a po drugie – sprawiało, że nie obejmowały ich przepisy ustawy
o amnestii z 22 lutego 1947 r. – gdyż łagodzenie kary na ich podstawie obejmowało co prawda przestępstwa polityczne, ale nie dotyczyły one skazanych za działalność wywiadowczą…

Los “Miśniaka” był zgoła odmienny. Münch przeszedł przez więzienia: na Montelupich w Krakowie, Wronki, Warszawa-Mokotów, Sieradz. Wyszedł na fali “odwilży” 28 sierpnia 1956 r. po odsiedzeniu 10 lat.

Henryk Münch znalazł zatrudnienie w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa i oddał się całkowicie pracy naukowej. W ciągu kilku następnych lat nawiązał współpracę z Zakładem Historii Architektury i Urbanistyki PAN, Śląskim Instytutem Naukowym  w Katowicach, a także wszedł w skład Komisji Urbanistyki i Architektury Oddziału PAN w Krakowie. W marcu 1961 r. habilitował się. Następnie do 1966 r. prowadził zajęcia z urbanistyki na archeologii w UJ. Zmarł 10 stycznia 1968 r. w Krakowie.

———–

Henryk Münch (1906–1968), archiwista Biura Studiów Brygad Wywiadowczych WiN. Aresztowany 28 sierpnia 1946 r.

————-

patrz także :

Haniebna postawa rektorów wobec naukowców z WiN-u

Reklamy

Komentarzy 7

  1. […] Henryk Münch – historyk, skazany w procesie krakowskim WiN […]

  2. […] Henryk Münch – historyk, skazany w procesie krakowskim WiN […]

  3. […] swoich kolegów – naukowców (Eugeniusza Ralskiego, Karola Buczka, Karola Starmacha, Henryk Müncha) sądzonych w procesie WiN w Krakowie w 1947 […]

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: