Karol Buczek – wybitny historyk, kartograf, skazany w procesie krakowskim WiN

baner krzywdzeni

Buczek Karol w encyklopedii portalu wiedzy ONET.pl

Buczek Karol (1902-1983), historyk mediewista, znawca dziejów kartografii i geografii historii, działacz ludowy. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej w 1919-1921. Studia na Uniwersytecie Jagiellońskim z zakresu geografii i historii zakończył doktoratem w 1928, habilitował się w 1936. Od 1927 bibliotekarz, następnie kustosz Biblioteki Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Już w okresie międzywojennym związany z ruchem ludowym; od 1931 – członek SL.
Podczas II wojny światowej w konspiracyjnym SL Roch. Po wojnie wPolskim Stronnictwie Ludowym.
Redaktor Myśli i Czynu oraz Za pługiem, od 1945 redaktor naczelny tygodnika Piast. W latach 1946-1954 więziony z powodów politycznych. W 1957-1974 profesor Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk. 1958 organizował, a następnie kierował Pracownią Słownika Historyczno-Geograficznego Polski Średniowiecznej. Redaktor Słownika historyczno-geograficznego ziem polskich w średniowieczu (tom 7, część 3 1963; tom 1, tom 2 część 1, 1971). Poza problematyką geografii hist. koncentrował się na kwestii organizacji społeczeństwa Polski wczesnośredniowiecznej.
Autor licznych prac, m.in.: Geograficzno-historycze podstawy Prus Wschodnich (1936), Książęca ludność służebna w Polsce wczesnofeudalnej(1958), Dzieje kartografii polskiej od XV do XVIII wieku (1963), Targi i miasta na prawie polskim. Okres wczesnośredniowieczny (1964).

————

Karol Buczek (1902-1983). Człowiek i uczony

Fragment książki

Wspominam o tej sprawie nie bez powodu. 6 września 2002 r. brałem udział w sesji naukowej pt. „Proces krakowski 11 VIII – 10 IX 1947 r. Działacze WiN i PSL przed sądem komunistycznym”. Była to pierwsza sesja poświęcona temu procesowi, przygotowana przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie. Wygłaszane referaty, często wstrząsające, ilustrowała wystawa z licznymi fotografiami, w tym także Profesora. Były też karykatury z ówczesnych gazet codziennych z nader złośliwymi komentarzami, w tym karykatury redaktora w okularach, czyli Profesora, który w chwili aresztowania był redaktorem „Piasta” z nominacji wręczonej mu osobiście przez Wincentego Witosa w 1945 r. Prokurator domagał się dla oskarżonego Karola Buczka wyroku śmierci, sąd zasądził go na 15 lat więzienia i 5 lat pozbawienia praw obywatelskich. Profesor niechętnie wspominał proces i więzienie, czasem jednak przytaczał garść jakże ważnych dla przyszłego historyka szczegółów….Kilka lat po wyroku, gdy żona Profesora Jadwiga z Czajewiczów występowała o urlopowanie go z więzienia z powodu poważnej choroby, Edward Ochab przez pewien czas odmawiał, zarzucając Karolowi Buczkowi, że swoją wrogą działalnością próbował nie dopuścić do tych wielkich socjalistycznych przeobrażeń na polskiej wsi. Z kolei w roku 1962, gdy Instytut Historii wystąpił z wnioskiem o profesurę zwyczajną dla niego, nominację zablokował ze względów politycznych z wielką awanturą Władysław Gomułka na posiedzeniu Rady Państwa. Nominacja ta doszła do skutku dopiero po 10 latach, w roku 1972, i to po zatarciu kary, o co postarał się wtedy z własnej woli przewodniczący Rady Państwa prof. Henryk Jabłoński. W tym czasie nie mogło być oczywiście mowy o rehabilitacji. Dopiero 30 sierpnia 1989 r. Sąd Najwyższy dokonał rehabilitacji kierownictwa PSL, dotyczącej Stanisława Mierzwy, Karola Buczka, Mieczysława Kabata, Karola Starmacha oraz Jerzego Kunca, skazanych na mocy Dekretu z 16 listopada 1945 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy państwa. ..

Po ośmiu latach, w połowie listopada 1954 r. Profesor opuścił warunkowo więzienie ze względów zdrowotnych, gdyż nabawił się w nim gruźlicy. Potem przedłużano mu to zwolnienie, a w roku 1956 otrzymał z Rady Państwa zawieszenie kary więzienia na 2 lata. Już w grudniu tego roku został zatrudniony w Instytucie Historii PAN na etacie zastępcy profesora, uzyskując 1 lutego 1957 r. nominację na profesora nadzwyczajnego. Rok później dyrektor Instytutu prof. Tadeusz Manteuffel powierzył mu organizację i kierownictwo utworzonej świeżo Pracowni Słownika Historyczno-Geograficznego Polski Średniowiecznej.

—————–

Dziennik Polski:

Proces Krakowski

Karol Buczek (1902–1983), redaktor naczelny tygodnika „Piast”

Sąd nad obozem reakcji polskiej

Rektorzy krakowskich szkół artystycznych  o procesie krakowskim

——————-

patrz także :

Haniebna postawa rektorów wobec naukowców z WiN-u

Reklamy

komentarzy 7

  1. I am Karol Buczek’s grandaughter and am wondering why this incident is not better known worldwide. Is it possible to put the stories on Wikipedia? I know that the prison experience destroyed my grandfather’s health although he was able to come out and publish a definitive book on Polish Cartography.
    Thank you.

  2. […] Karol Buczek – docent UJ, biolog, wcześniej wykładowca na tajnych kursach UJ […]

  3. […] Karol Buczek – wybitny historyk, kartograf, skazany w procesie krakowskim WiN […]

  4. […] terroru i zbrodni – potępiając swoich kolegów – naukowców (Eugeniusza Ralskiego, Karola Buczka, Karola Starmacha, Henryk Müncha) sądzonych w procesie WiN w Krakowie w 1947 […]

  5. […] Karol Buczek – wybitny historyk, kartograf, skazany w procesie krakowskim WiN https://lustronauki.wordpress.com/2009/05/14/karol-buczek/ […]

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: