Zdzisław Czeszejko-Sochacki – TW „Lech”, sędzia Trybunału Konstytucyjnego

baner człowiek nauki
Zdzisław Czeszejko-Sochacki w Wikipedii

Urodził się 10 kwietnia 1927 w Rokitnie na Wołyniu. Studiował prawo na Wydziale PrawaUniwersytetu Jagiellońskiego. Stopień naukowy doktora nauk prawnych uzyskał w 1974, a doktora habilitowanego w 1988. Profesor zwyczajny od 1998. Prowadził pracę naukową i dydaktyczną na Uniwersytecie OpolskimWyższej Szkole Biznesu i Administracji w Warszawie, a także od 1996 do końca życia na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku (Zakład Prawa Konstytucyjnego).

Pełnił kolejno funkcje sekretarza, wicedziekana i dziekana Rady Adwokackiej w Opolu w latach 1953–1967. Od 1967 do 1970 sekretarz Rady Adwokackiej w Warszawie, a od 1970 do 1972 dziekan tej Rady. Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej w latach 1972–1981.

Członek Zrzeszenia Prawników Polskich, Prezes Zarządu Głównego ZPP w latach 1981–1985. Wiceprezydent Międzynarodowego Zrzeszenia Prawników Demokratów (1981–1985) oraz członek-założyciel Polskiego Towarzystwa Legislacji (od 1998 członek zarządu).

Wybrany w 1993 na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Funkcję pełnił do 1 grudnia 2001, kiedy to przeszedł w stan spoczynku. Na początku 2002 powołany do składu Rady Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów.

Zmarł 24 maja 2002 w Warszawie.

Jego dorobek naukowy stanowi prawie 40 monografii i studiów z zakresu adwokaturyprawa sądowego, konstytucyjnego i parlamentarnego, a także teorii i praktyki prawodawstwa. Autor ponad 100 artykułów i publikacji naukowych z dziedziny prawa.

Wyróżniony wieloma odznaczeniami państwowymi, w tym 2 grudnia 2001 Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

W opublikowanym w Rzeczpospolicie artykule Piotr Pałka napisał, że od 1949 Czeszejko-Sochacki był tajnym współpracownikiem organów bezpieczeństwa Polski Ludowej o pseudonimie „Lech”[.

———–

Sędzia we własnej sprawie

Rzeczpospolita, 11.05.07 Nr 109

Zdzisław Czeszejko-Sochacki, sędzia Trybunału Konstytucyjnego zmarły w 2002 roku, współpracował ze Służbą Bezpieczeństwa. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w Instytucie Pamięci Narodowej, był zarejestrowany jako TW Lech – pisze współpracownik „Rzeczpospolitej” Piotr Pałka.

Ukoronowaniem bogatej kariery Zdzisława Czeszejki-Sochackiego, jednego z najbardziej znanych adwokatów, było powołanie go w 1993 r. do Trybunału Konstytucyjnego (z rekomendacji SLD). Był już wówczas uznanym autorytetem prawnym, na jego opinie jako sędziego TK często powoływali się parlamentarzyści, szczególnie ci z lewej strony sceny politycznej.

Gdy w życie weszła ustawa lustracyjna 11 kwietnia 1997 r., działalność Czeszejki-Sochackiego w Trybunale nabrała nowego wymiaru: broniąc własnego życiorysu, konsekwentnie torpedował próby rozszerzenia lustracji. Pierwszą okazją do tego było zaskarżenie przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego przepisów nowelizacji ustawy lustracyjnej. Trybunał uznał ten wniosek za bezzasadny, ale sędzia Czeszejko-Sochacki zgłosił zdanie odrębne, bo nie podobało mu się poszerzenie kompetencji rzecznika interesu publicznego. Powodowały one – zdaniem Czeszejki-Sochackiego – dostęp „do konstytucyjnie chronionej sfery życia prywatnego, czci i dobrego imienia” i brak kontroli nad poczynaniami rzecznika. Pomysł, by posłowie i senatorowie mogli zwracać się do rzecznika z wnioskiem o wszczęcie postępowania lustracyjnego, nazwał Czeszejko-Sochacki – za jednym z posłów – donosem parlamentarnym. W końcu przyznał, że postępowanie lustracyjne w jakiejkolwiek formie jest ograniczeniem prawa jednostki do prywatności.

Podobnie argumentował także w grudniu 2000 r., gdy Trybunał uchylił skargę konstytucyjną dotyczącą publikowania faktu przyznania się do współpracy z aparatem bezpieczeństwa PRL w Monitorze Polskim. W zdaniu odrębnym Czeszejko-Sochacki przekonywał, że publikacja takich informacji powoduje „naruszenie konstytucyjnie chronionych wolności i praw”.

Kilka tygodni przed śmiercią mecenas Czeszejko-Sochacki z okazji 75. urodzin otrzymał od ówczesnego marszałka Sejmu Marka Borowskiego kartkę z życzeniami: „Swoim autorytetem, rozległą wiedzą oraz powszechnie cenionymi umiejętnościami wspierał Pan zawsze działania dobrze służące polskiej praworządności”- pisał marszałek.

Tymczasem z dokumentów IPN wynika, że Czeszejko-Sochacki był na przełomie lat 60. i 70. jednym z agentów, dzięki którym SB ograniczała niezależność samorządu adwokackiego. Współpracując, ułatwiał sobie karierę w samorządzie zawodowym.

Pierwsze kontakty Czeszejki-Sochackiego ze Służbą Bezpieczeństwa nastąpiły w czasie jego pobytu we Wrocławiu, gdzie studiował prawo i angażował się w harcerstwo. W listopadzie 1949 roku został pozyskany do współpracy przez tamtejszą bezpiekę. Jako tajny współpracownik „Lech” rozpracowywał „wrogie elementy pracujące we wrocławskim Związku Harcerstwa Polskiego”…

Esbecy zainteresowali się nim ponownie w marcu 1968 r., gdy był już sekretarzem Naczelnej Rady Adwokackiej w Warszawie. „Z.Cz. posiada duże możliwości udzielania nam informacji z terenu NRA oraz inspirowania w Radzie ewentualnych naszych sugestii, przy czym jest chętny do współpracy ze Sł. Bezpieczeństwa” – napisał po pierwszym spotkaniu jego późniejszy oficer prowadzący porucznik J.Podolski.

Ze względu na przynależność do PZPR Czeszejko-Sochacki rozpoczyna pracę dla SB jako kontakt poufny „Z.Cz.”….

W 1970 r., ze względu na nową instrukcję operacyjną SB, kp. „Z.Cz.” zostaje przemianowany na kontakt obywatelski „Lech”. W swoich raportach „Lech” nie oszczędzał dziekana NRA Kazimierza Godlewskiego. Obarczał go winą za złą sytuację w Radzie, a jednym z głównych powodów krytyki było to, że… źle wyrażał się o Czeszejce-Sochackim. W meldunku z 24 marca 1971 r. inna wtyczka bezpieki w NRA, kontakt obywatelski „Lucky” donosi, że Czeszejko-Sochacki wraz z innym adwokatem, Zdzisławem Krzemińskim, prowadzą skierowaną przeciwko Godlewskiemu akcję „odnowy w adwokaturze”. Zaznacza jednak, że głównym podłożem konfliktu jest niechęć osobista: „Obaj oni nienawidzą Godlewskiego” – pisze „Lucky”. Kilka miesięcy później „Lech” zastępuje Godlewskiego na stanowisku dziekana Naczelnej Rady Adwokackiej. W momencie objęcia tej funkcji jego kontakty z SB się kończą. W dokumentach są jednak ślady tego, że być może był prowadzony również w latach 1975-1979.

—————

Zdzisław Czeszejko-Sochacki (1927–2002)

Palestra – Pismo adwokatury polskiej

„Wybitny prawnik, wychowawca wielu pokoleń adwokatów, zasłużony dla adwokatury, wybitny znawca prawa karnego i konstytucyjnego, wspaniały nauczyciel akademicki, wybitny legislator, działacz samorządowy i państwowy, człowiek wielkiego formatu, prawego charakteru, głębokiej wiedzy, prawy i życzliwy człowiek, autorytet w dziedzinie prawa karnego i konstytucyjnego, wspaniały kolega, człowiek wielkiej wiedzy i pracowitości, oddany wychowawca młodzieży” – oto przymiotniki jakimi obdarzyli autorzy klepsydr i zawiadomień o zgonie i pogrzebie Zdzisława Czeszejko-Sochackiego.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: