Władysław Turek – TW „Kuzyn” , b. rektor Wyższego Seminarium Duchownego „Hosianum”


Złoty jubileusz kapłaństwa ks.dra Władysława Turka

50 LAT W SŁUŻBIE BOGU, KOŚCIOŁOWI I LUDZIOM

Z Grodu Kingi – nr 9 (136) 2008 r.

Wśród diakonów, którzy 2 lutego 1958 r. w konkatedrze olsztyńskiej przyjęli święcenia kapłańskie z rąk bpa Tomasza Wilczyńskiego był, pochodzący z parafii Podegrodzie mieszkaniec Naszacowic – Władysław Turek. W święto Ofiarowania Pańskiego 2008 r. w sanktuarium maryjnym w Gietrzwałdzie współuczestniczyli we wspólnej modlitwie i Eucharystii, koledzy rocznikowi, wyświęceni pół wieku temu i przez 50 lat pełniący posługę duszpasterską w archidiecezji warmińskiej. 2 lutego 2008 r. zaś w Wyższym Seminarium Duchownym “Hosianum” w Olsztynie, w uczelni, którą ukończył i w której przez 12 lat pełnił funkcję rektora, prałat Jego Świątobliwości kanonik Warmińskiej Kapituły Katedralnej we Fromborku, ks.Władysław Turek obchodził 50-lecie posługi kapłańskiej…

Urodził się 11 kwietnia 1933 r. w Naszacowicach, w wielodzietnej rodzinie Stanisława i Stefanii zd.Kurowskiej (liczącej 10 braci i 7 sióstr). Rodzice zadbali o solidne wykształcenie i dobre wychowanie dzieci; ojciec, pełniący przez długie lata funkcję sołtysa wsi, dożył sędziwego wieku 94 lat. Kultywowanie tradycji religijnych zaowocowało u rodzeństwa powołaniami i służbą Kościołowi….

Po ukończeniu Liceum Ogólnokształcącego im.Jan Długosza w Nowym Sączu i zdaniu egzaminu nauczycielskiego Władysław podjął pracę pedagogiczną w Gołubiach Wężewskich (w l.1951-53). 1 listopada 1953 r. wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego “Hosianum” w Olsztynie, w którym 2 lutego 1958 r. przyjął święcenia kapłańskie. Jako wikariusz posługiwał w parafiach: w Szczytnie, w Olsztynie i w Klonie (w l.1958-63). W kolejnych latach kontynuował studia specjalistyczne na KUL-u w zakresie teologii pastoralnej, uwieńczone magisterium w 1966 r. i doktoratem w 1971 r. Od roku 1966 pracował jako referent Wydziału Duszpasterskiego Kurii Biskupiej, jako duszpasterz głuchoniemych, kapelan Szpitala Wojewódzkiego, wykładowca teologii pastoralnej w WSD “Hosianum”. Od 1971 r. – przez 12 lat – pełnił funkcję rektora “Hosianum”. Był członkiem Komisji Liturgicznej. W 1971 r. został odznaczony godnością kanonika rzeczywistego Warmińskiej Kapituły Katedralnej, a w 1982 r. – prałata honorowego Jego Świątobliwości. W 1987 r. mianowany diecezjalnym ojcem duchownym kapłanów. W 1988 r. – referentem duszpasterstwa wczasowego i turystycznego i w 1992 r. – sędzią diecezjalnym. W 1992/93 był wykładowcą teologii pastoralnej w Ełku, a w 1993/94 dyrektorem Kolegium Teologicznego w Kaliningradzie (filia Moskwy)….

Ksiądz prałat Władysław Turek ma około 500 wychowanków kapłanów, (wśród nich także wielu pochodzących z naszych stron) oraz trzech biskupów. Można powiedzieć, że podróżując przemierzył świat m.in. zapraszany przez wychowanków, których ma na misjach w różnych krajach i kontynentach. Dziewięciokrotnie organizował i prowadził pielgrzymki do Ziemi Świętej. Mimo przejścia na emeryturę i kłopotów zdrowotnych wciąż stara się być aktywny i czynny. W kontaktach międzyludzkich cechuje go bezpośredniość, życzliwość i skromność. Troskliwie kultywuje więzi rodzinne, pamięta o szkolnych kolegach, o Sądecczyźnie i swoich korzeniach.

===========

Ks. prof. dr hab. Władysław Turek, rektor Wyższego Seminarium Duchownego „Hosianum” w Olsztynie w latach 1970-1982, tajny współpracownik SB o pseudonimie „Kuzyn” w latach 1969-1986

Paweł Piotr Warot- Rektorzy uwikłani w: lNSTYTUT PAMIĘCI NARODOWEJ KOMISJA ŚCIGANIA ZBRODNI PRZECIWKO NARODOWI POLSKIEMU Naukowcy władzy, władza naukowcom Studia pod redakcją Piotra Franaszka, Warszawa 2010

Władysław Turek, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Olsz tynie-, był wykorzystywany przez Wydział IV olsztyńskiej Służby Bez pieczeństwa” w charakterze tajnego współpracownika o pseudonimie „Kuzyn” przez blisko 17 lat. Dla SB był osobą wyjątkowo obowiązkową i systematyczną oraz szczególnie wytrwałą w dążeniu do obranego celu.

Do pierwszego kontaktu Turka z funkcjonariuszem SB doszło 5 maja 1969 r. w Wydziale Paszportów Komendy Wojewódzkiej MO w Olszty­nie w związku ubieganiem się przez niego o zgodę na wyjazd do Wiel­kiej Brytanii. Chęć pozyskania księdza wynikała z faktu, że olsztyński „wydział kościelny” nie miał nikogo w bezpośrednim otoczeniu ordyna­riusza warmińskiego ks. bp. Józefa Drzazgi. Brakowało też bezpiece bliższego rozeznania wśród młodej generacji księży – pracowników olsztyńskiej kurii. Nie do końca znane były ich opinie na temat ówcze­snych wydarzeń w PRL. Tym bardziej osoba księdza Turka – przyszłego kandydata do sakry biskupiej – wydawała się idealna do pozyskania w cha­rakterze TW.

Jak wynika z zachowanych akt, werbunku Turka dokonano 6 grudnia 1969 r. w Komendzie Wojewódzkiej w Olsztynie…

Dopiero w 1975 r., kiedy Turek był już rektorem WSD „Hosianum” w Olsztynie, nastąpiło znaczne ożywienie współpracy z agentem. Postano­wiono wykorzystać go jako osobę mającą możliwość znacznego oddziały­wania na profesorów i alumnów, do kształtowania w nich postawy lojalnej wobec „ludowej ojczyzny”. Miał również usuwać z WSD niewygodnych dla SB alumnów, „którzy łamią przepisy władz państwowych” oraz – co równie ciekawe – „nie nadają się do wykorzystania operacyjnie”. Pretek­stem miało być nieprzestrzeganie przez nich regulaminu seminarium.

Jak wynika z notatki służbowej ze spotkania z agentem odbytego 29 sierp­nia 1975 r., Turek bez żadnych oporów zobowiązał się do przygotowania wykazu osób, które latem zgłosiły się na pierwszy rok studiów w „Hosia­num”. Miał jednak usilnie prosić swojego oficera prowadzącego, by ten nie zdradził go przed ordynariuszem.

Na kolejnym spotkaniu 15 września 1975 r. „Kuzyn” poinformował o zjeź­dzie rektorów wyższych seminariów duchownych, który odbył się w Krako­wie 10-11 września pod przewodnictwem kard. Karola Wojtyly….

W okresie współpracy Służby Bezpieczeństwa z „Kuzynem” doszło do około trzydziestu spotkań….

Współpraca Władysława Turka, dziś ojca duchownego kapłanów archi­diecezji warmińskiej, jak wynika z zachowanych w białostockim archiwum IPN akt, trwać miała do 1986 r. Dokładnie 3 marca 1986 r. na wniosek por. Jana Najdera podjęto decyzję o czasowym zawieszeniu współpracy z powodu niechęci „Kuzyna” do dalszych kontaktów. Ksiądz motywował to tym, iż od 1983 r. nie byłjuż rektorem „Hosianum”, dlatego nie widzi już potrzeby spotkań z bezpieką.

===========

Z archiwum IPN – 28.05.2009.

===========

Oświadczenie Komisji Historycznej Archidiecezji Warmińskiej

Dnia 28 maja 2009 roku Polskie Radio Olsztyn wyemitowało audycję „Z archiwum IPN”. Dotyczyła ona ks. dra Władysława Turka, rektora Warmińskiego Seminarium Duchownego „Hosianum” w latach 1970-1982. Autorzy korzystali z materiałów wytworzonych przez pracowników Służby Bezpieczeństwa. W oparciu o nie zarzucili ks. Turkowi współpracę z tajnymi służbami PRL. Komisja Historyczna Archidiecezji Warmińskiej oświadcza, że już wcześniej zapoznała się z tymi materiałami i nie podziela negatywnej oceny autorów audycji. W wypowiadanych sądach nie uwzględniono kontekstu historycznego i politycznego. Rektor nie był osobą prywatną i z różnych racji musiał podejmować rozmowy z ówczesnymi funkcjonariuszami państwa. Dotyczyły one funkcjonowania Seminarium, które znajdowało się w trudnej sytuacji lokalowej, bez pomieszczeń na bibliotekę, bez odpowiedniej stołówki i zaplecza socjalnego. Dlatego też podejmował on na różnych płaszczyznach starania o wydanie administracyjnej zgody na budowę nowego gmachu seminaryjnego. Starał się także chronić studentów Seminarium przed służbą wojskową, narzucaną w sposób arbitralny i niesprawiedliwy przez władze. Funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa mogli do pewnego stopnia wykorzystywać prostolinijność i otwartość Rektora, która cechowała go wobec wszystkich. Nie ma jednak podstaw do oskarżenia go o podjęcie współpracy na szkodę Seminarium i Kościoła.

Bp dr Jacek Jezierski

Ks. prof. dr hab. Andrzej Kopiczko

Ks. dr Krzysztof Bielawny

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: