Antoni Słomkowski – ksiądz profesor z grupy niezłomnych, rektor KUL, więziony, usunięty na trwałe z uniwersytetu

Antoni Słomkowski ks. w Wikipedii

Antoni Słomkowski (ur. 5 grudnia 1900, zm. 19 lutego 1982) – duchowny rzyskokatolicki, teolog, rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Po wyzwoleniu Lublina wznowił wraz z innymi profesorami działalność uniwersytetu. W sierpniu 1944 roku zostały mu powierzone obowiązki rektora. W czerwcu 1945 roku zostaje profesorem zwyczajnym. W czasie jego urzędowania uczelnia powoli odbudowywała pierwotną strukturę. 20 marca 1946 roku został wybrany przez senat akademicki na rektora. Ponowny wybór nastąpił w marcu 1949 roku, lecz urzędowanie przerwało jego aresztowanie 1 kwietnia 1949 roku, po sprzeciwieniu się założeniu na uczelni Związku Młodzieży Polskiej i komórki partyjnej. Sąd skazał go na trzy lata pozbawienia wolności za nieprawomyślność polityczną. W więzieniu przebywał do listopada 1954 roku, lecz dopiero wiosną 1957 roku wznowił wykłady na Wydziale Teologicznym uniwersytetu.

Na początku 1960 roku Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego zakazało prowadzenia mu zajęć uniwersyteckich.

—————-

Nasz Dziennik, 2008-03-30
Księża niezłomniUważany był za jednego z najlepszych rektorów w dziejach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, zyskując przydomek jego odnowiciela. Przypadło mu kierować uczelnią w bardzo trudnych latach, tuż po II wojnie światowej, w okresie nazywanym jako stalinowski. Pełnioną misję przerwało aresztowanie w 1952 r., a następnie proces i uwięzienie. Po październikowej „odwilży” 1956 r. wrócił na krótko do zajęć dydaktycznych. W 1960 r., na wyraźne żądanie władz komunistycznych, na trwałe usunięto go z uniwersytetu. Dla funkcjonariuszy bezpieki stanowił bowiem największą przeszkodę dla realizacji specjalnego planu zmiany profilu ideowego katolickiej uczelni…

Oprócz wysokich kwalifikacji naukowych rektor Słomkowski kładł ogromny nacisk na kwestie moralne i ideowe. Zasady te starał się wpajać wszystkim studentom. Do dziś żyjący absolwenci KUL, uczęszczający wówczas na zajęcia ks. prof. Słomkowskiego, z nostalgią wspominają, jak wielokrotnie powtarzał z charakterystycznym akcentem: „Opuścicie mury tej uczelni z wykształceniem, ale pamiętajcie, najważniejsze są i d i j a ł y”. Na te podstawowe wartości, zogniskowane w herbie uniwersytetu „Deo et Patriae”, zwracał zawsze największą uwagę. Zaznaczał też, że w miejscu tym panować powinna „prawda i miłość”. Rozwijanie etycznych wartości i sprawności szło w poprzek intencji komunistycznych władz, starających się laicyzować społeczeństwo…Jakkolwiek ks. rektor Słomkowski nie angażował się politycznie, to jednak konsekwentnie wskazywał drogę publicznej aktywności świeckich katolików….Momentem kulminacyjnym stało się aresztowanie 1 kwietnia 1952 r. ks. Słomkowskiego, choć zwiastuny negatywnego nastawienia do rektora KUL widoczne były już wcześniej. W marcu 1949 r. wybrano go na kolejną kadencję rektorską, ale mimo zatwierdzenia przez władze kościelne stosowne władze państwowe nie wyraziły na to zgody. Nie podjęły jednak zdecydowanych kroków. Dopiero we wrześniu 1951 r. Ministerstwo Oświaty stanowczo zażądało odwołania ks. Słomkowskiego ze stanowiska rektora, a prof. Strzeszewskiego ze stanowiska prorektora KUL. 2 października 1951 r., podczas posiedzenia Senatu uczelni, przegłosowano ich usunięcie, zgodnie z wolą władz. Jednocześnie zawieszono ich w czynnościach naukowo-dydaktycznych, podobnie jak innych profesorów: ks. Józefa Rybczyka, o. Andrzeja Ludwika Krupę i W. Sawickiego.
W listopadzie 1951 r. zarządzono w KUL specjalną kontrolę NIK, która miała potwierdzić rzekome nieprawidłowości obciążające ówczesnego rektora. Od tego momentu intensywnie przygotowywano się do aresztowania ks. Słomkowskiego. Nastąpiło to w Seminarium Duchownym Księży Pallotynów w Ołtarzewie, w trakcie egzaminowania kleryków….
Ostatecznie po odwołaniach i interwencji w ministerstwie od 1 maja 1957 r. władze KUL (ponownie) zatrudniły ks. prof. Słomkowskiego na stanowisku profesora zwyczajnego na Wydziale Teologii oraz w Instytucie Wyższej Kultury Religijnej. Były rektor podjął się więc prowadzenia wykładów i seminariów, cały czas będąc solą w oku komunistycznych władz. W 1959 r. Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego kategorycznie zażądało usunięcia ks. Słomkowskiego z uniwersytetu, powracając do argumentu, że figurował on w sądowym rejestrze skazanych. Nie chciano nawet zaakceptować prowadzenia przez niego zajęć zleconych. W czerwcu 1960 r. ministerstwo ponowiło naciski, powiadamiając na piśmie „obywatela rektora”, że nadal „podtrzymuje swój sprzeciw odnośnie do prowadzenia jakichkolwiek zajęć pedagogicznych i wykonywania funkcji organizacyjnych w KUL przez ks. prof. A. Słomkowskiego, prof. I. Czumę, ks. prof. K. Kłósaka i oczekuje zastosowania się do tej decyzji przed rozpoczęciem roku akademickiego 1960/61”. W grudniu 1960, po wyraźnej sugestii Komisji Episkopatu Polski ds. KUL, ks. Słomkowskiego zwolniono z pracy na uniwersytecie.
Bezpardonowe usunięcie byłego rektora oraz innych profesorów wiązało się z początkiem wdrażania konkretnych elementów nowej gry operacyjnej Służby Bezpieczeństwa wobec KUL.
———
Zeszyty Społeczne KIK”. Lublin, nr 13 (13) 2005,
 
Po wyjściu z więzienia ks. Słomkowski nie krył rozżalenia. W jego wspomnieniach można znaleźć coś co śmiało można określić jako krzyk rozpaczy i żalu. Wspominając czas uwięzienia oraz okres bezpośrednio po uwięzieniu ks. Antoni Słomkowski pisał: „Z KUL natomiast nie otrzymałem nic, chociaż byłem uwięziony za to, co robiłem dla dobra KUL. Tak więc muszę rolę KUL w tym okresie ocenić negatywnie. Co więcej KUL nie spełnił moim zdaniem wobec mnie najprostszego obowiązku sprawiedliwości. To samo dotyczy okresu po moim zwolnieniu z więzienia kiedy to byłem pozbawiony wszelkich środków utrzymania. KUL się zupełnie nie interesował losem swojego byłego rektora[ 21 ]

Ksiądz profesor Antoni Słomkowski (1900-1982)

Reklamy

Wiesław Chrzanowski – prawnik, polityk, więziony, oskarżany, zrehablitowany

baner krzywdzeni

prof. dr hab.  Wiesław  Chrzanowski
Id osoby:   48698
Dyscypliny KBN: nauki prawne
Specjalności: prawo cywilne, prawo rodzinne, prawo spółdzielcze
Miejsca pracy: Aktualne:
Wyższa Szkoła Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie; Wydział Prawa; Katedra Prawa Cywilnego
Nieaktualne:
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II; Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji; Instytut Prawa Publicznego
Członkostwo: Aktualne:
Członek  Polska Akademia Nauk; Prezydium Polskiej Akademii Nauk; Komitet Etyki w Nauce
Ukończone studia:
1945,  prawo,  Uniwersytet Jagielloński,
Uzyskany tytuł profesora:,   nauki prawne
prof. dr hab.  Wiesław  Chrzanowski
Id osoby:   48698
Dyscypliny KBN: nauki prawne
Specjalności: prawo cywilne, prawo rodzinne, prawo spółdzielcze
Miejsca pracy: Aktualne:Wyższa Szkoła Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie; Wydział Prawa; Katedra Prawa Cywilnego
Nieaktualne:  Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II; Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji; Instytut Prawa Publicznego
Członkostwo: Aktualne:Członek  Polska Akademia Nauk; Prezydium Polskiej Akademii Nauk; Komitet Etyki w Nauce
Ukończone studia: 1945,  prawo,  Uniwersytet Jagielloński,
Uzyskany tytuł profesora:,   nauki prawne
————-

Wiesław Chrzanowski w Encyklopedii Solidarności

ur. 20 XII 1923 w Warszawie. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Prawa (1945).

Żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej i AK, powstaniec warszawski. 1940-1942 członek Młodzieży Wielkiej Polski, 1942-1945 SN. W 1942 i 1945 redaktor „Młodej Polski”, żołnierz Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. 1945-1946 członek Stronnictwa Pracy; prezes Stołecznego Koła Młodzieży i Zarządu Głównego Chrześcijańskiego Związku Młodzieży Odnowa.

1945-1948 asystent na UW i w Szkole Głównej Handlowej. 1947-1948 redaktor „Tygodnika Warszawskiego”.

W 1946 dwukrotnie aresztowany, w 1947 ujawnił się, 1948-1954 uwięziony, w I 1950 skazany na 8 lat więzienia, osadzony we Wronkach i Rawiczu, zwolniony ze względu na stan zdrowia, w 1956 zrehabilitowany.

1955-1957 radca prawny w WSS Mokotów. 1956-1957 współorganizator Katolickiego Klubu Dyskusyjnego Start w Warszawie. 1957-1960 odbył aplikację adwokacką. 1960-1963 radca prawny w Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, 1963-1972 radca prawny w Centralnym Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego, od 1972 pracownik naukowy Spółdzielczego Instytutu Badawczego, 1981-1982 i 1983-1989 kierownik Zakładu Prawa Spółdzielczego. 1965-1981 członek nieformalnego zespołu informacyjnego przy prymasie Polski Stefanie Wyszyńskim. Od k. l. 70. patron ideowy RMP.

Od 1980 w „S”; doradca, członek zespołów negocjacyjnych, współautor statutu związku, pełnomocnik „S” w postępowaniu rejestracyjnym przed Sądem Wojewódzkim w Warszawie i Sądem Najwyższym, wiceprzewodniczący Rady Programowo-Konsultacyjnej Ośrodka Prac Społeczno-Zawodowych przy KKP.

W 1981 negocjator w sprawie rejestracji NZS. W tym samym roku dopuszczony do wykonywania zawodu adwokata. 1982-1986 członek Prymasowskiej Rady Społecznej.

Od 1982 pracownik naukowy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, od 1987 profesor, 1987-1990 prodziekan Wydziału Prawa Kanonicznego. W 1987 i 1988 członek komisji opracowujących projekty ustaw o stosunkach państwo–Kościół z ramienia episkopatu.

W 1989 współzałożyciel i od tego roku członek ZChN, 1989-1994 prezes zarządu głównego.

Członek PAN, Prezydium PAN, Komitetu Etyki w Nauce. Od 1990 członek KO. I 1991 – XII 1991 minister sprawiedliwości i prokurator generalny. 1991-1993 poseł z listy Akcji Katolickiej, marszałek Sejmu. 1997-2001 senator z listy „S”. Pracownik naukowy na Wydziale Prawa w Wyższej Szkole Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie. Od 2007 w kapitule Orderu Orła Białego. Honorowy Obywatel Miasta Stołecznego Warszawy (2007), odznaczony Orderem Orła Białego (2005).

—————–

Wiesław Chrzanowski w Wikipedii

……

W Sejmie I kadencji zajmował stanowisko marszałka Sejmu. W 1992 jego nazwisko znalazło się na tzw. liście Macierewicza, w 2000 Sąd Lustracyjny uznał, że Wiesław Chrzanowski nie był agentem SB[1]. W latach 19972001 zasiadał w Senacie IV kadencji, wybrany z listy Akcji Wyborczej Solidarnośćwojewództwie lubelskim. W 2001 wycofał się z polityki i nie ubiegał się o reelekcję.

———-

Chrzanowski za zawetowaniem ustawy lustracyjnej

Wprost, 2007-01-31

Były marszałek Sejmu Wiesław Chrzanowski powiedział po spotkaniu z prezydentem Lechem Kaczyńskim, że radził prezydentowi zawetowanie ustawy wprowadzającej nowe zasady lustracji i przygotowanie własnego projektu.

W 2000 r. Chrzanowski został uwolniony przez Sąd Lustracyjny z zarzutu, że był agentem SB. Chrzanowski, który jako marszałek Sejmu w 1992 r. znalazł się na tzw. liście Macierewicza, sam wystąpił do sądu o ustalenie, że nigdy nie był agentem służb specjalnych PRL.

Podczas procesu ujawniono, że w latach 1973-1976 Chrzanowski udzielał informacji oficerowi SB kpt. Tadeuszowi Szlubowskiemu, z którym spotykał się w kawiarni. Chrzanowski nie zaprzeczał, że takie spotkania były, ale zapewniał, że nie był agentem. „Nie ma w aktach żadnego dowodu, który by wskazał na to, że była to tajna i świadoma współpraca w rozumieniu ustawy lustracyjnej” – uznał sąd. Podkreślono, że Chrzanowski nie wiedział, że SB nadało mu pseudonim i założyło mu „teczkę”. Według sędziego, „odpada też przesłanka tajności”, bo Chrzanowski uprzedzał znajomych, że interesuje się nim SB.

Ryszard Herczyński – matematyk od spętanej nauki, wyplątał się z PZPR

 

baner-krzywdzeni5

Ryszard Herczyński w Encyklopedii Solidarności,

, ur. 15 III 1926 w Łodzi. Absolwent Uniwersytetu Łódzkiego, Wydział Matematyki (1951); w 1955 doktorat.

1942-1968 w PPR/PZPR, wystąpił z PZPR w proteście przeciw polityce partii w 1968; 1955-1980 w ZNP. 1955-1986 pracownik naukowy Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN. W 1975 sygnatariusz Listu 59 przeciw zmianom w Konstytucji PRL. W 1976 autor publikacji w paryskiej „Kulturze” pod pseud. Bazyli Łopata, 1976-1977 anonimowo w „Nature”, w 1978 w „Zapisie” pod pseud. Kornel Jankowski.

Od IX 1980 w „S”. W X 1980 inicjator, członek założyciel Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauk. W XII 1981 uczestnik Kongresu Kultury Polskiej w Warszawie, autor referatu. 13 XII 1981 internowany w Ośr. Odosobnienia w Warszawie-Białołęce, nast. w Jaworzu, zwolniony 19 XII 1981; współautor „Czasu próby”, dokumentu określającego zasady postępowania uczonego w okresie stanu wojennego. Od 1982 działacz na rzecz utrzymania współpracy naukowej między Polską a USA, m.in. przez kontakty z pracownikami ambasady USA w Polsce. 9 V 1982 aresztowany pod zarzutem wejścia w porozumienie z osobami działającymi na rzecz obcej organizacji w celu działania na szkodę interesów politycznych PRL, przetrzymywany w areszcie tymczasowym KS MO, nast. w CAŚ; 26 VI 1981 skazany w trybie doraźnym przez Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego na 2 lata więzienia; 15 IX 1982 w wyniku rewizji przed Izbą Wojskową Sądu Najwyższego uniewinniony, zwolniony; 5 X 1982 w wyniku rewizji prokuratorskie ponownie aresztowany, 18 X 1982 skazany na 16 mies. więzienia, osadzony w ZK w Warszawie; 30 VII 1983 zwolniony na mocy amnestii.

Od 1986 na wcześniejszej emeryturze. 1987-1988 wykładowca (Visiting Fellow) w Trinity College, Cambridge; 1989-1990 w Queens College, Oxford; 1992-1995 zastępca dyrektora Instytutu Kultury Polskiej w Londynie, odpowiedzialny za współpracę naukową między Polską i Wlk. Brytanią. Autor licznych publikacji naukowych oraz innych, m.in. Spętana nauka. Opozycja intelektualna w Polsce 1945-1970 (Warszawa 2008)

——————-

 

Wspomnienie

Towarzystwo Popierania i Krzewienia Nauk

Dnia 26 marca 2009

w wieku 83 lat zmarł Dr Ryszard HERCZYŃSKI

Uczony o szerokich horyzontach, łagodny racjonalista – jak sam siebie określał, matematyk, autor prac o hydrodynamice, o teorii fal uderzeniowych, długoletni pracownik Inst. Podstawowych Problemów Techniki PAN. Wybitny znawca zagadnień polityki naukowej, autor monografii „Spętana Nauka. Opozycja intelektualna w Polsce 1945-1970”, Pisywał w paryskiej Kulturze jako „Bazyli Łopata”, w Zapisie jako „Kornel Jankowski”, anonimowo w Nature. W młodości zawzięty komunista, potem opozycjonista. W 1976 sygnatariusz Listu 59 – przeciwko zmianie konstytucji. W 1980 członek-założyciel Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauk Wygłosił 12.XII.1981 przedostatni referat na Kongresie Kultury Polskiej, przerwanym przez ogłoszenie stanu wojennego. Internowany.

Autor „Czasu próby” – kodeksu uczonego w stanie wojennym. Skazany w 1982 na 16 mies. więzienia za rzekome szpiegostwo na rzecz USA Visiting fellow Trinity College w Cambridge i Queen’s College w Oxfordzie, v-dyrektor Inst. Kultury Polskiej w Londynie, żegnamy Go z wiekim żalem

————-

Dr Ryszard Herczyński o swojej książce „Spętana nauka”

youtube