Alfred Jahn – wybitny geomorfolog, jako rektor w 1968 r. stanął po stronie studentów Uniwersytetu Wrocławskiego

baner krzywdzeni

Alfred Jahn w Wikipedii  

Alfred Jahn (ur. 22 kwietnia 1915 w Kleparowie pod Lwowem, zm. 1 kwietnia 1999 we Wrocławiu) – polski geografgeomorfolog i polarnik, autor ponad 350 prac naukowych…

Wojnę spędził w rodzinnym Lwowie, podczas okupacji niemieckiej (19411944) Lwowa karmiąc wszy w Instytucie Badań nad Tyfusem Plamistym i Wirusami prof. Rudolfa Weigla. Praca ta była przez dwa lata źródłem utrzymania całej rodziny.

Po ponownym wkroczeniu Sowietów do Lwowa (lipiec 1944) i po odmowie zatrudnienia na uniwersytecie, znalazł pracę w Urzędzie Geologicznym miasta Lwowa.

W maju 1945 zmuszony był opuścić Lwów.

W latach 1945-1949 był pracownikiem Uniwersytetu Lubelskiego (UMCS). Od roku 1950 do śmierci pracował jako kierownik zakładu geografii fizycznej, a później geomorfologii na Uniwersytecie we Wrocławiu. W latach 1962-1968 był rektorem Uniwersytetu Wrocławskiego. 1968roku stanął po stronie strajkujących studentów, sprzeciwiając się przy tym komunistycznym władzom i narażając się na represje z ich strony. W latach 1971-1975 prezes Polskiego Towarzystwa Geograficznegodoktor honoris causa uniwersytetów: Wrocławskiego(1985), Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (1985), Adama Mickiewicza w Poznaniu (1990) i Iwana Franki we Lwowie (1999). Inicjator akcji sprowadzenia i wyeksponowania we Wrocławiu Panoramy Racławickiej. Pierwszy powojenny honorowy obywatel Wrocławia (1993).

————-

Alfred Jahn (1915-1999) 

Strona PAN (Lublin)

W latach 1952-54 był prodziekanem Wydziału Nauk Przyrodniczych, następnie zostaje prorektorem (1959-62), a w 1962 roku rektorem Uniwersytetu Wrocławskiego, pełniąc równocześnie w latach 1960-68 stanowisko dyrektora Instytutu Geografii. Jako rektor był bezpośrednio zaangażowany w wydarzeniach Marca 1968 roku. Stanął po stronie strajku okupacyjnego studentów uniwersytetu, chroniąc ich przed prześladowaniami i nie godząc się na relegowanie z uczelni liderów i uczestników strajku. Postawa ta, wymagająca dużej odwagi, była postawą godną rektora, profesora uniwersytetu i wychowawcy młodzieży studenckiej. Znamienne i dramatyczne to wydarzenie mówi nam właściwie wszystko o człowieku, jego osobowości, postawie ideowej. Profesor Alfred Jahn był wielkim autorytetem moralnym nie tylko w środowisku geograficznym, ale w całym polskim życiu naukowym okresu powojennego.

—————

DOLNOŚLĄSKI MARZEC ’6 -ANATOMIA PROTESTU

WŁ O D Z I M I E R Z  S U L E J A

IPN, 2006

139 A. Jahn, Z Kleparowa…, s. 203–204; AIPN Wr, 053/1634, t. 2, k. 92, 106. Warto raz jeszcze
podkreślić, iż postawa rektora zjednała mu powszechną sympatię studentów. „Na czele ruchu
– pisała w liście do swej olsztyńskiej koleżanki niezidentyfi kowana na szczęście przez SB studentka
uniwersytetu, Irka – którym trzęsą wszyscy »niezetemesowcy«, stoi nasz rektor. Człowiek
o niezwykłej odwadze. Wyobraź sobie, nie boi się niczego, śmiało głosi swój pogląd, który jest
zgodny z naszym. Nie uląkł się ani tych z Warszawy, ani tych z ulicy z pałkami w ręku” (053/1484,
k. 44). W innym z listów znalazł się zapis: „Rektor U[niwersytetu] W[rocławskiego] prof. dr Jahn
oświadczył, że jest przeciwny demonstracji studenckiej, gdyż na pewno dojdzie do bitwy z milicją,
ale powiedział, że gdy jego studenci wyjdą na ulice – to on pójdzie razem z nimi” (053/567, k. 221).
O osobistym żegnaniu się z uczestnikami wiecu zob. AIPN Wr, 053/567, k. 142.
139 A. Jahn, Z Kleparowa…, s. 203–204; AIPN Wr, 053/1634, t. 2, k. 92, 106. Warto raz jeszcze podkreślić, iż postawa rektora zjednała mu powszechną sympatię studentów. „Na czele ruchu – pisała w liście do swej olsztyńskiej koleżanki niezidentyfi kowana na szczęście przez SB studentka uniwersytetu, Irka – którym trzęsą wszyscy »niezetemesowcy«, stoi nasz rektor. Człowiek
o niezwykłej odwadze. Wyobraź sobie, nie boi się niczego, śmiało głosi swój pogląd, który jest zgodny z naszym. Nie uląkł się ani tych z Warszawy, ani tych z ulicy z pałkami w ręku” (053/1484, k. 44). W innym z listów znalazł się zapis: „Rektor U[niwersytetu] W[rocławskiego] prof. dr Jahn oświadczył, że jest przeciwny demonstracji studenckiej, gdyż na pewno dojdzie do bitwy z milicją, ale powiedział, że gdy jego studenci wyjdą na ulice – to on pójdzie razem z nimi” (053/567, k. 221). O osobistym żegnaniu się z uczestnikami wiecu zob. AIPN Wr, 053/567, k. 142…..
Od nowego roku akademickiego we wszystkich wrocławskich uczelniach
nastąpiła wymiana rektorów i dziekanów. Zmiany kadrowe na uczelniach
wymagały aprobaty KW PZPR, toteż w październiku i listopadzie
kierownik Wydziału Nauki i Oświaty Jan Bogdanowicz przygotował stosowne
decyzje. Formalnie zapadły one na posiedzeniu egzekutywy 27 listopada,
ale nominanci objęli swe stanowiska z początkiem roku akademickiego.
Najgruntowniejszej zmiany dokonano na uniwersytecie. Odwołano
tu całą ekipę, a odejście rektora prof. Alfreda Jahna uzasadniano tym, iż
„nie gwarantuje realizacji wzrastających zadań dydaktyczno-wychowawczych Uniwersytetu”.

Tadeusz Porębski – ‚wzorowy wychowawca młodzieży’ z komisji dyscyplinarnej r. 1968 (Politechnika Wrocławska)

baner człowiek nauki

Tadeusz Porębski w Wikipedii  

Tadeusz Porębski (ur. 16 kwietnia 1931, zm. 17 lipca 2001) – poseł na Sejm PRL VIII i IXkadencji z ramienia PZPR, od czerwca 1988 wicemarszałek Sejmu.

Studiował w latach19511956 na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej. W roku 1961 uzyskał stopień doktora nauk technicznych. W roku 1965 został docentem, a w roku 1969 otrzymał tytułprofesora.

Specjalizował się w mechanice ciała stałego, zwłaszcza w zakresie zmęczenia materiałów. Był kierownikiem Zakładu Zmęczenia Materiałów, a także kierownikiem Centralnego Laboratorium Wytrzymałości Materiałów.

W roku 1968 był członkiem uczelnianej komisji dyscyplinarnej Politechniki Wrocławskiej odpowiedzialnej za sankcje w stosunku do studentów, którzy brali udział w antykomunistycznych protestach marcowych i majowych we Wrocławiu. Typową karą dla zbuntowanych studentów było wyrzucenie ze studiów i powołanie do wojska[1].

Był rektorem (1969-1980) Politechniki Wrocławskiej, posłem na Sejm (1980-1989) i członkiem Komitetu Centralnego PZPR, a w latach 1981-1988 członkiem Biura Politycznego KC PZPR.

Od 1994 r. pracował w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy w Warszawie.

—————

Przemówienie, które wygłosił prof. Wacław Kollek na pogrzebie prof. Tadeusza Porębskiego  

Pryzmat 146  

W imieniu społeczności Wydziału Mechanicznego, Rady Wydziału i własnym żegnam drogiego nam i powszechnie cenionego i podziwianego Profesora.

Pozwalam sobie w tym miejscu przypomnieć osiągnięcia naukowe i dydaktyczne Profesora, bowiem osiągnięcia organizacyjne i działalność państwowa jest nam znana i wysoko ceniona.

Studia wyższe ukończył na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej w roku 1956. Stopień doktora nauk technicznych uzyskał w 1961 roku a doktora habilitowanego w 1965 roku. W 1969 roku Rada Państwa nadała Mu tytuł naukowy profesora…

Profesor Tadeusz Porębski reprezentował najwyższe walory moralne, Jego postać jako Profesora i wychowawcy młodzieży była zawsze nienaganna i pod każdym względem wzorowa. Był On cenionym wychowawcą, wzorem człowieka wielkiej wiedzy i szerokich horyzontów.

———–

Wywiad z Wacławem Jakackim – jednym z organizatorów strajku okupacyjnego na PWr w marcu 1968

Pryzmat 140  

Po wyjściu z więzienia zostałem oddany do dyspozycji pełnomocnika ds. zatrudnienia działającego na PWr. Dostałem nakaz pracy do „Elwro” na trzy lata. Można powiedzieć, że zostałem łagodnie potraktowany w porównaniu z innymi, bo w tym czasie był to najnowocześniejszy zakład elektroniczny w Polsce. Na początku trafiłem do wydziału, na którym uruchamianoOdrę 1204, a potem 1304. Później przez kilka lat byłem członkiem zespołu konstruującego procesor Riada. Była to wielka przygoda dla absolwenta Konstrukcji maszyn matematycznych.

Po czterech czy pięciu latach interesowałem się możliwością zatrudnienia na PWr. Nieoficjalnymi kanałami dowiedziałem się, że mógłbym być przyjęty z zastrzeżeniem, że nie mogę pełnić żadnych funkcji dydaktycznych (w tym czasie rektorem był prof. Tadeusz Porębski, który w czasie marca `68 był przeciwny strajkowi). Czyli mógłbym zostać jedynie pracownikiem technicznym.

—————

DOLNOŚLĄSKI MARZEC ’6 -ANATOMIA PROTESTU

WŁ O D Z I M I E R Z  S U L E J A

IPN, 2006

 

Rektor nie rzucał słów na wiatr. Niezwłocznie rozpoczęła pracę specjalna,
powołana w porozumieniu z Ministerstwem Oświaty i Szkolnictwa
Wyższego, Komisja Dyscyplinarna31, wydająca swe werdykty (na podstawie
materiałów fotografi cznych dostarczonych przez SB i zeznań składanych
podczas przesłuchań przez uczestników manifestacji)32 od 10 maja
do 5 czerwca. O zamiarach komisji już w momencie rozpoczęcia jej pracy
sekretarz KU PZPR informował miejscową SB
Rektor nie rzucał słów na wiatr. Niezwłocznie rozpoczęła pracę specjalna,
powołana w porozumieniu z Ministerstwem Oświaty i Szkolnictwa
Wyższego, Komisja Dyscyplinarna31, wydająca swe werdykty (na podstawie
materiałów fotografi cznych dostarczonych przez SB i zeznań składanych
podczas przesłuchań przez uczestników manifestacji)32 od 10 maja
do 5 czerwca. O zamiarach komisji już w momencie rozpoczęcia jej pracy
sekretarz KU PZPR informował miejscową SB
(O wyjątkowości komisji świadczył jej skład: przewodniczył prorektor prof. Hilary Gumienny, a zasiadali w niej pozostali prorektorzy, czyli prof. Andrzej Kordecki, prof. Henryk Kuczyński i doc. Tadeusz Porębski, I sekretarz KU PZPR dr Bogusław Kędzia oraz doc. Wacław Kasprzak)….
Do zmian, choć wydłużonych w czasie, doszło także na politechnice – prof. Tadeusz Porębski, prorektor od stycznia 1968 r., zastąpił na stanowisku rektora prof. Szparkowskiego dopiero w marcu 1969 r. ( S. 346)

Zygmunt Rybicki – rektor UW, po-marcowy

baner-czlowiek-nauki

Zygmunt Rybicki w Wikipedii

(ur. 15 maja 1925 w Pankach k. Częstochowy, zm. 1 maja 1989 w Warszawie), prawnik, działacz państwowy.

Ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1964 profesor Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 19591962 był kierownikiem Studium Administracji UW. W latach 19621963 był zastępcą dyrektora Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk. Od 1965 pełnił funkcję prorektora, zaś w latach 19691980 rektora Uniwersytetu Warszawskiego. Współodpowiedzialny za represje wobec studentów stosowane w związku z wydarzeniami Marca 1968.

W latach 19691977 był prezesem Zarządu Głównego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej. W latach19701972 był przewodniczącym Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych. Od 1972 do 1978przewodniczył Komitetowi Nauk Prawnych PAN.

W latach 19571973 był radnym Miejskiej Rady Narodowej w Warszawie. Od 1980 podsekretarz stanu, zaś od 1985 sekretarz stanu wUrzędzie Rady Ministrów.

Członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, w latach 19661979 członek Komitetu Warszawskiego, w latach 19801981 członek Komitetu Centralnego.

————-

8 marca

Strona SWS

O 13.00 z balkonu rektoratu prorektor, prof. Zygmunt Rybicki (Fot. 34, Giż. 9) stwierdza, że wiec jest nielegalny i żąda rozejścia się. Ostatecznie zgadza się na przyjęcie delegacji wiecu. (Fot. 33a)

———–

Rektorzy Uniwersytetu Warszawskiego

Zygmunt Rybicki,1969 – 1980

Po – marcowa (1968) polityka kadrowa

baner-historia-prl

Po- marcowa (1968) polityka kadrowa 

wg Tadeusz Paweł Rutkowski –

Niestabilna stabilizacja. PZPR wobec nauki (1956-1970)

Przegląd Humanistyczny  4,2006

skanuj0006

skanuj0007

skanuj0008

Stefan Morawski – estetyk, z którego został ‚oczyszczony’ UW w r. 68

baner-czlowiek-nauki16

Stefan Morawski w Wikipedii

(ur. 20 października 1921 roku w Krakowie, zm. 2 grudnia 2004) – filozof, historyk estetyki, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, honorowy przewodniczący Międzynarodowego Stowarzyszenia Estetyków, uczeń Władysława Tatarkiewicza.
Do roku 1968 pełnił funkcję kierownika katedry estetyki Uniwersytetu Warszawskiego. Został usunięty po Wydarzeniach Marcowych. Wykładał za granicą m.in. w Stanach Zjednoczonych. W Polsce od 1971 roku współpracował z Instytutem Sztuki PAN, a po powrocie do kraju w latach 80. prowadził seminaria na Uniwersytecie Łódzkim. Pod koniec lat 80. powrócił również na Uniwersytet Warszawski, gdzie kierował katedrą filozofii kultury.
Przez cały czas swojej zawodowej działalności Morawski był aktywnym uczestnikiem polskiego i międzynarodowego życia naukowego, życia kulturalnego, a także – ze względu na liczne kontakty z artystami różnych dziedzin – życia artystycznego. Jego publikacje (m.in. liczne artykuły drukowane w artystycznej i literackiej prasie), będące krytycznym komentarzem do aktualnie dziejących się wydarzeń wywierały niemały wpływ na przemiany w życiu kulturalnym. Będąc aktywnym uczestnikiem życia naukowego i łącząc badawcze zainteresowania, Stefan Morawski pozostawał wierny formule myślenia krytycznego. Krytyczną niezgodę na zastaną rzeczywistość uznawał za obowiązek i powołanie intelektualisty, filozofa, humanisty we współczesnym świecie – obowiązek i powołanie powoli zaniedbywane i zapominane w ostatnich dekadach XX wieku.
————–
CZŁONKOWIE HONOROWI POLSKIEGO TOWARZYSTWA ESTETYCZNEGO

Stefan Morawski urodził się 20 października 1921 roku w Krakowie. Maturę uzyskałw 1939 roku w gimnazjum w Łodzi, w której mieszkał od pięciu lat. W czasie II wojnyświatowej nauczał na tajnych kompletach w Krakowie, Częstochowie i Piotrkowie.Jako żołnierz Armii Krajowej brał udział w Powstaniu Warszawskim – był dowódcą drużyny, został ranny. W 1942 roku studiował filozofię i psychologię na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Absolutorium uzyskał w przeddzień powstania. Popowstaniu mieszkał krótko w Zakopanem, gdzie pracował jako posługacz domowy.Następnie przenosi się do Warszawy. Rozpoczyna studia medyczne, które przerywa,by wrócić – tym razem już na stałe – do zainteresowań filozoficznych.
W kwietniu1945 roku, jeszcze przed ukończeniem studiów, obejmuje stanowisko asystenta w Katedrze Historii Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Pracę magisterską o intelekcie i intuicji w systemach Bergsona i Russella pisał pod kierunkiem Władysława Tatarkiewicza, który był także promotorem jego pracy doktorskiej poświęconej estetyce Edmunda Burke’a i obronionej w 1947 r. Osiem lat później uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego. W międzyczasie ukończył również filologię angielską, którą studiował w Uniwersytecie Jagiellońskim i w Uniwersyteciew Sheffield.

Podejmuje pracę w Katedrze Teorii Marksizmu w Wyższej Szkole Nauk Społecznych, potem kieruje Katedrą Podstaw Marksizmu-Leninizmu w Uniwersytecie Jagiellońskim. Równocześnie wykłada w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej, Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej i w Akademii Sztuk Pięknych. W 1952 r.zostaje pracownikiem Instytutu Sztuki, a cztery lata później – Katedry Estetyki wUniwersytecie Warszawskim, której kierownikiem zostaje w 1962 roku. W tym samym roku inicjuje w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN spotkania w ramach ogólnopolskiego konwersatorium estetycznego, które odegrało ważną rolę wkształceniu kolejnych pokoleń polskich estetyków. Równocześnie, wraz zWładysławem Tatarkiewiczem, zaczyna współredagować Estetykę (w 1965 r.przekształconą w Studia Estetyczne.) W latach 1958-60 piastował funkcję prodziekana, a w latach 1965-67 – dziekana Wydziału Społeczno-Filozoficznego UW.W 1964 r. uzyskuje tytuł profesora.
baner-krzywdzeni4
Po wypadkach 1968 roku Stefan Morawski został
zwolniony z Uniwersytetu Warszawskiego
i przez kilkanaście lat nie prowadził na polskich uczelniach działalności dydaktycznej.

Podejmuje pracę kustosza w Muzeum Narodowym, a od roku 1971 – aż do czasu przejścia na emeryturę – jest zatrudniony w Instytucie Sztuki PAN. Pod koniec lat siedemdziesiątych zakłada rocznik PolishArt. Studies, które w znaczący sposób przyczyniło się do popularyzacji w świeciepolskiej myśli estetycznej.

Stefan Morawski wykładał na wielu uniwersytetach zagranicznych – m.in. w Stanach Zjednoczonych, Niemczech i Holandii. Był aktywnym uczestnikiem wszystkich najważniejszych międzynarodowych kongresów i konferencji filozoficznych oraz estetycznych. Przez wiele lat przewodniczący Sekcji Estetyki przy PTF.
————-
Marzec 68
Strona SWS

12 marca – Dalsze wiece studenckie na Politechnice, SGGW, SGPiS i Akademii Wychowania Fizycznego. Wydział Filozoficzny UW (Map. 6) uchwala przygotowaną przez prof.prof. Stefana Morawskiego i Jerzego Szackiego rezolucję (Dok. 41) solidaryzującą się ze studentami.

25 marca
25 marca – Minister Jabłoński arbitralną decyzją zwalnia z pracy profesorów wydziału filozoficznego UW (obejmował socjologię i filozofię) Bronisława Baczkę (Fot. 58), Leszka Kołakowskiego (Fot. 60), Stefana Morawskiego (Fot. 59), docentów Zygmunta Baumana (Fot. 61) i Marię Hirszowicz (Fot. 62) oraz profesora wydziału ekonomii politycznej Włodzimierza Brusa (Fot. 63, Dok. 81, Dok. 82, Dok. 83) obarczając ich „dużą moralną i polityczną odpowiedzialnością za ostatnie wydarzenia na UW” – zainteresowani dowiadują się o tym z prasy. Odwołani zostają też prof.Stefan Żółkiewski (Fot. 45) z Instytutu badań Literackich PAN i doc.Janina Zakrzewska (Fot. 44) z wydziału prawa. Wszyscy wymienieni podlegają odtąd zakazowi publikacji; nie wolno ich nawet cytować. Początek czystki na wyższych uczelniach, którego wynikiem jest pojawienie się tzw. marcowych docentów, czyli doktorów nie posiadających habilitacji, a nawet magistrów, mianowanych na stopień docenta.