Tadeusz Witkowski – dr slawistyki w USA, emigrant z powodu braku jakichkolwiek perspektyw na kontynuowanie pracy w zawodzie nauczyciela akademickiego, represjonowany przez władze komunistyczne

baner krzywdzeni

Tadeusz Witkowski w Wikipedii

(ur. 4 lutego 1946 ,  historyk literatury, publicysta, działacz Kongresu Polonii  Amerykańskiej. Absolwent polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim (1971). Represjonowany przez władze komunistyczne za udział w protestach przeciwko projektowi wprowadzenia do konstytucji zapisu o sojuszu ze Związkiem Radzieckim. Działacz Solidarności, w czasie stanu wojennego internowany wIławie. Redaktor i współautor Peryferyjnego Almanachu Literackiego „Wyrób własny” (Przasnysz 1983). W 1983 wyemigrował do USA.

W 1989 na Uniwersytecie Stanu Michigan w Ann Arbor uzyskał stopień doktora w dziedzinie slawistyki. Jest wykładowcą języka polskiego i literatury polskiej w Saint Mary’s College w Orchard Lake wMichigan, a od 1996 redaktorem naczelnym wydawanego przez College rocznika Periphery – Journal of Polish Affairs.

————-

Tadeusz Witkowski – videoFact

Działacz polonijny.  Wiceprezes KPA oddzialu w Ann Arbor.

Obecnie wykładowca w Saint Mary`s College w Orchard Lake, Michigan gdzie uczy języka polskiego i literatury polskiej.

Ukończył polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim i slawistykę na Uniwersytecie Stanu Michigan w Ann Arbor.

Witkowski jest redaktorem naczelnym wydawanego przez Saint Mary`s College pisma „Periphery – Journal of Polish Affairs”.

W stanie wojennym internowany. Na emigracji w Stanach Zjednoczonych od 1983.

Ponizej wybrane wypowiedzi Tadeusza Witkowskiego.

„Decyzję o wyjeździe podjąłem jesienią 1982 roku. Nie ze względu na grożące mi represje, lecz z powodu braku jakichkolwiek perspektyw na kontynuowanie pracy w zawodzie nauczyciela akademickiego. Gdy na początku 1980 roku zacząłem prowadzić zajęcia z poetyki i teorii literatury w Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku, natychmiast interweniowała ostrołęcka bezpieka i władze uczelni wycofały się z umowy o pracę. Nie miałem więc złudzeń co do tego, że po wyjściu z więzienia moja sytuacja zmieni się na korzyść. Wiem, że brzmi to paradoksalnie: żeby robić to, co lubię, musiałem wyjechać na inny kontynent, nauczyć się porządnie angielskiego i zacząć pisać w tym języku o literaturze polskiej.”

——–

Tadeusz Witkowski w- Rodakpress

Cuchnący panteon

W polskiej kulturze literackiej drugiej połowy XX wieku (i to nie tylko tej kwitnącej w ogrodzie państwowego mecenatu) obowiązywało w pewnych okresach coś w rodzaju niepisanego prawa: gdy pisarz wypowiadał się na tematy polityczne, natychmiast – w zależności od tego, czy stawał po stronie władzy czy opozycji – zyskiwał lub tracił w oczach czytelników.

Działo się tak, oczywiście, nie bez przyczyny. 45 lat rządów komunistycznych w Polsce sprawiło, że w mentalności rządzących elit utrwaliła się właściwie tylko jedna klasyfikacja „estetyczna”: podział na literaturę politycznie popieraną, tolerowaną bądź zwalczaną. Nie miało to bezpośredniego przełożenia na idee piękna, ale zdecydowanie zaważyło na decyzjach natury etycznej poszczególnych pisarzy i na długo utrwaliło instytucjonalny kształt życia literackiego. Podziały środowiskowe, do których doszło w ostatnich latach istnienia PRL, przetrwały właściwie do dziś…

Gorycz satysfakcji po raporcie

Po opublikowaniu przez „Więź” raportu w sprawie współpracy ks. Czajkowskiego z SB, ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski napomknął o gorzkiej satysfakcji, jakiej dostarczyli mu autorzy raportu. Domyślam się, że podobnych uczuć doznało więcej osób uznających prawdziwość dokumentów przechowywanych w archiwach IPN……

Cień charyzmatycznego agenta

Zamiast wstępu krótkie kalendarium wydarzeń, które legły u podstaw głównej „sensacji” bieżącego tygodnia: 17 maja „Życie Warszawy” opublikowało mój artykuł na temat współpracy ks. Michała Czajkowskiego z komunistyczną Służbą Bezpieczeństwa i wywiad, w którym ks. profesor zaprzeczył, że kiedykolwiek współpracował z SB. Pomimo iż profesor Żaryn z Instytutu Pamięci Narodowej zdecydowanie potwierdził wiarygodność przywołanych przeze mnie dokumentów, przeciwnicy lustracji z miejsca rozpoczęli kampanię brutalnych ataków na redakcję dziennika i poddali w wątpliwość moje kompetencjeEUSZ

Reklamy

Alfred Jahn – wybitny geomorfolog, jako rektor w 1968 r. stanął po stronie studentów Uniwersytetu Wrocławskiego

baner krzywdzeni

Alfred Jahn w Wikipedii  

Alfred Jahn (ur. 22 kwietnia 1915 w Kleparowie pod Lwowem, zm. 1 kwietnia 1999 we Wrocławiu) – polski geografgeomorfolog i polarnik, autor ponad 350 prac naukowych…

Wojnę spędził w rodzinnym Lwowie, podczas okupacji niemieckiej (19411944) Lwowa karmiąc wszy w Instytucie Badań nad Tyfusem Plamistym i Wirusami prof. Rudolfa Weigla. Praca ta była przez dwa lata źródłem utrzymania całej rodziny.

Po ponownym wkroczeniu Sowietów do Lwowa (lipiec 1944) i po odmowie zatrudnienia na uniwersytecie, znalazł pracę w Urzędzie Geologicznym miasta Lwowa.

W maju 1945 zmuszony był opuścić Lwów.

W latach 1945-1949 był pracownikiem Uniwersytetu Lubelskiego (UMCS). Od roku 1950 do śmierci pracował jako kierownik zakładu geografii fizycznej, a później geomorfologii na Uniwersytecie we Wrocławiu. W latach 1962-1968 był rektorem Uniwersytetu Wrocławskiego. 1968roku stanął po stronie strajkujących studentów, sprzeciwiając się przy tym komunistycznym władzom i narażając się na represje z ich strony. W latach 1971-1975 prezes Polskiego Towarzystwa Geograficznegodoktor honoris causa uniwersytetów: Wrocławskiego(1985), Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (1985), Adama Mickiewicza w Poznaniu (1990) i Iwana Franki we Lwowie (1999). Inicjator akcji sprowadzenia i wyeksponowania we Wrocławiu Panoramy Racławickiej. Pierwszy powojenny honorowy obywatel Wrocławia (1993).

————-

Alfred Jahn (1915-1999) 

Strona PAN (Lublin)

W latach 1952-54 był prodziekanem Wydziału Nauk Przyrodniczych, następnie zostaje prorektorem (1959-62), a w 1962 roku rektorem Uniwersytetu Wrocławskiego, pełniąc równocześnie w latach 1960-68 stanowisko dyrektora Instytutu Geografii. Jako rektor był bezpośrednio zaangażowany w wydarzeniach Marca 1968 roku. Stanął po stronie strajku okupacyjnego studentów uniwersytetu, chroniąc ich przed prześladowaniami i nie godząc się na relegowanie z uczelni liderów i uczestników strajku. Postawa ta, wymagająca dużej odwagi, była postawą godną rektora, profesora uniwersytetu i wychowawcy młodzieży studenckiej. Znamienne i dramatyczne to wydarzenie mówi nam właściwie wszystko o człowieku, jego osobowości, postawie ideowej. Profesor Alfred Jahn był wielkim autorytetem moralnym nie tylko w środowisku geograficznym, ale w całym polskim życiu naukowym okresu powojennego.

—————

DOLNOŚLĄSKI MARZEC ’6 -ANATOMIA PROTESTU

WŁ O D Z I M I E R Z  S U L E J A

IPN, 2006

139 A. Jahn, Z Kleparowa…, s. 203–204; AIPN Wr, 053/1634, t. 2, k. 92, 106. Warto raz jeszcze
podkreślić, iż postawa rektora zjednała mu powszechną sympatię studentów. „Na czele ruchu
– pisała w liście do swej olsztyńskiej koleżanki niezidentyfi kowana na szczęście przez SB studentka
uniwersytetu, Irka – którym trzęsą wszyscy »niezetemesowcy«, stoi nasz rektor. Człowiek
o niezwykłej odwadze. Wyobraź sobie, nie boi się niczego, śmiało głosi swój pogląd, który jest
zgodny z naszym. Nie uląkł się ani tych z Warszawy, ani tych z ulicy z pałkami w ręku” (053/1484,
k. 44). W innym z listów znalazł się zapis: „Rektor U[niwersytetu] W[rocławskiego] prof. dr Jahn
oświadczył, że jest przeciwny demonstracji studenckiej, gdyż na pewno dojdzie do bitwy z milicją,
ale powiedział, że gdy jego studenci wyjdą na ulice – to on pójdzie razem z nimi” (053/567, k. 221).
O osobistym żegnaniu się z uczestnikami wiecu zob. AIPN Wr, 053/567, k. 142.
139 A. Jahn, Z Kleparowa…, s. 203–204; AIPN Wr, 053/1634, t. 2, k. 92, 106. Warto raz jeszcze podkreślić, iż postawa rektora zjednała mu powszechną sympatię studentów. „Na czele ruchu – pisała w liście do swej olsztyńskiej koleżanki niezidentyfi kowana na szczęście przez SB studentka uniwersytetu, Irka – którym trzęsą wszyscy »niezetemesowcy«, stoi nasz rektor. Człowiek
o niezwykłej odwadze. Wyobraź sobie, nie boi się niczego, śmiało głosi swój pogląd, który jest zgodny z naszym. Nie uląkł się ani tych z Warszawy, ani tych z ulicy z pałkami w ręku” (053/1484, k. 44). W innym z listów znalazł się zapis: „Rektor U[niwersytetu] W[rocławskiego] prof. dr Jahn oświadczył, że jest przeciwny demonstracji studenckiej, gdyż na pewno dojdzie do bitwy z milicją, ale powiedział, że gdy jego studenci wyjdą na ulice – to on pójdzie razem z nimi” (053/567, k. 221). O osobistym żegnaniu się z uczestnikami wiecu zob. AIPN Wr, 053/567, k. 142…..
Od nowego roku akademickiego we wszystkich wrocławskich uczelniach
nastąpiła wymiana rektorów i dziekanów. Zmiany kadrowe na uczelniach
wymagały aprobaty KW PZPR, toteż w październiku i listopadzie
kierownik Wydziału Nauki i Oświaty Jan Bogdanowicz przygotował stosowne
decyzje. Formalnie zapadły one na posiedzeniu egzekutywy 27 listopada,
ale nominanci objęli swe stanowiska z początkiem roku akademickiego.
Najgruntowniejszej zmiany dokonano na uniwersytecie. Odwołano
tu całą ekipę, a odejście rektora prof. Alfreda Jahna uzasadniano tym, iż
„nie gwarantuje realizacji wzrastających zadań dydaktyczno-wychowawczych Uniwersytetu”.

Piotr Słonimski – genetyk, represjonowany za przynależność do AK

baner-krzywdzeni8

Baza Nauka Polska

prof. dr czł. PAN  Piotr  Słonimski  

uczony polski za granicą 

Id osoby:   76545

Miejsce urodzenia: Warszawa 

Adres e-mail: slonimski@cgm.cnrs-gif.fr 

Dyscypliny KBN: biologia

Specjalności: biologia i genetyka molekularna, genomika, oddychanie komórkowe, biogeneza mitochondriów, struktura i funkcjonowanie genów, bioinformatyka genomów

Pełnione funkcje: Nieaktualne: Przewodniczący Rady Naukowej  Polsko-Francuskie Centrum Biotechnologii Roślin

Członkostwo: Aktualne:

Członek zagraniczny  Polska Akademia Nauk; Wydziały PAN; Wydział II – Nauk Biologicznych

Członek zagraniczny  Polska Akademia Umiejętności; Wydział IV Przyrodniczy

Rozprawa doktorska:

Brak tytułu, 01/01/1952,  Université Paris I Panthéon – Sorbonne,  

Uzyskany stopień: doktor w zakresie nauk przyrodniczych, specjalność: 

Brak tytułu, 01/01/1947,  Uniwersytet Jagielloński,

—————

Piotr Słonimski w Wikipedii

Prof. Piotr Słonimski (ur. 1922 w Warszawie – zm. 25 kwietnia 2009) – polski genetyk, twórca genetyki mitochondrialnej.

Uczył się w Gimnazjum Stefana Batorego, później na tajnych kompletach studiował medycynę. Podczas okupacji był żołnierzem Armii Krajowej w stopniu podchorążego. Walczył w powstaniu warszawskim. Po wojnie wyemigrował do Francji z powodu represji za przynależność do AK.

Członek Akademii Nauk we Francji i najmłodszy dyrektor francuskiego laboratorium biologicznego. Przez długi czas był także dyrektorem Centrum Genetyki Molekularnej w paryskim CNRS. Nazywany papieżem genetyki mitochondrialnej.

Był zagranicznym członkiem Wydziału II – Nauk Biologicznych PAN oraz Wydziału IV – Przyrodniczego PAU. Za osiągnięcia naukowe otrzymał Nagrodę Prezesa Rady Ministrów.

Był synem Piotra Słonimskiego, brata Antoniego Słonimskiego.

————-

Prof. Słonimski nie żyje

Tygodnik Powszechny

———-

SŁONIMSCY CZ. 2 BIEGUNY

Forum Akademickie

————–

Robert Jarocki

Genetyk i historia. Opowieść o Piotrze Słonimskim

——-

Piotra Słonimskiego paryskie początki

Rzeczpospolita

 

Stefan Morawski – estetyk, z którego został ‚oczyszczony’ UW w r. 68

baner-czlowiek-nauki16

Stefan Morawski w Wikipedii

(ur. 20 października 1921 roku w Krakowie, zm. 2 grudnia 2004) – filozof, historyk estetyki, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, honorowy przewodniczący Międzynarodowego Stowarzyszenia Estetyków, uczeń Władysława Tatarkiewicza.
Do roku 1968 pełnił funkcję kierownika katedry estetyki Uniwersytetu Warszawskiego. Został usunięty po Wydarzeniach Marcowych. Wykładał za granicą m.in. w Stanach Zjednoczonych. W Polsce od 1971 roku współpracował z Instytutem Sztuki PAN, a po powrocie do kraju w latach 80. prowadził seminaria na Uniwersytecie Łódzkim. Pod koniec lat 80. powrócił również na Uniwersytet Warszawski, gdzie kierował katedrą filozofii kultury.
Przez cały czas swojej zawodowej działalności Morawski był aktywnym uczestnikiem polskiego i międzynarodowego życia naukowego, życia kulturalnego, a także – ze względu na liczne kontakty z artystami różnych dziedzin – życia artystycznego. Jego publikacje (m.in. liczne artykuły drukowane w artystycznej i literackiej prasie), będące krytycznym komentarzem do aktualnie dziejących się wydarzeń wywierały niemały wpływ na przemiany w życiu kulturalnym. Będąc aktywnym uczestnikiem życia naukowego i łącząc badawcze zainteresowania, Stefan Morawski pozostawał wierny formule myślenia krytycznego. Krytyczną niezgodę na zastaną rzeczywistość uznawał za obowiązek i powołanie intelektualisty, filozofa, humanisty we współczesnym świecie – obowiązek i powołanie powoli zaniedbywane i zapominane w ostatnich dekadach XX wieku.
————–
CZŁONKOWIE HONOROWI POLSKIEGO TOWARZYSTWA ESTETYCZNEGO

Stefan Morawski urodził się 20 października 1921 roku w Krakowie. Maturę uzyskałw 1939 roku w gimnazjum w Łodzi, w której mieszkał od pięciu lat. W czasie II wojnyświatowej nauczał na tajnych kompletach w Krakowie, Częstochowie i Piotrkowie.Jako żołnierz Armii Krajowej brał udział w Powstaniu Warszawskim – był dowódcą drużyny, został ranny. W 1942 roku studiował filozofię i psychologię na tajnym Uniwersytecie Warszawskim. Absolutorium uzyskał w przeddzień powstania. Popowstaniu mieszkał krótko w Zakopanem, gdzie pracował jako posługacz domowy.Następnie przenosi się do Warszawy. Rozpoczyna studia medyczne, które przerywa,by wrócić – tym razem już na stałe – do zainteresowań filozoficznych.
W kwietniu1945 roku, jeszcze przed ukończeniem studiów, obejmuje stanowisko asystenta w Katedrze Historii Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Pracę magisterską o intelekcie i intuicji w systemach Bergsona i Russella pisał pod kierunkiem Władysława Tatarkiewicza, który był także promotorem jego pracy doktorskiej poświęconej estetyce Edmunda Burke’a i obronionej w 1947 r. Osiem lat później uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego. W międzyczasie ukończył również filologię angielską, którą studiował w Uniwersytecie Jagiellońskim i w Uniwersyteciew Sheffield.

Podejmuje pracę w Katedrze Teorii Marksizmu w Wyższej Szkole Nauk Społecznych, potem kieruje Katedrą Podstaw Marksizmu-Leninizmu w Uniwersytecie Jagiellońskim. Równocześnie wykłada w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej, Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej i w Akademii Sztuk Pięknych. W 1952 r.zostaje pracownikiem Instytutu Sztuki, a cztery lata później – Katedry Estetyki wUniwersytecie Warszawskim, której kierownikiem zostaje w 1962 roku. W tym samym roku inicjuje w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN spotkania w ramach ogólnopolskiego konwersatorium estetycznego, które odegrało ważną rolę wkształceniu kolejnych pokoleń polskich estetyków. Równocześnie, wraz zWładysławem Tatarkiewiczem, zaczyna współredagować Estetykę (w 1965 r.przekształconą w Studia Estetyczne.) W latach 1958-60 piastował funkcję prodziekana, a w latach 1965-67 – dziekana Wydziału Społeczno-Filozoficznego UW.W 1964 r. uzyskuje tytuł profesora.
baner-krzywdzeni4
Po wypadkach 1968 roku Stefan Morawski został
zwolniony z Uniwersytetu Warszawskiego
i przez kilkanaście lat nie prowadził na polskich uczelniach działalności dydaktycznej.

Podejmuje pracę kustosza w Muzeum Narodowym, a od roku 1971 – aż do czasu przejścia na emeryturę – jest zatrudniony w Instytucie Sztuki PAN. Pod koniec lat siedemdziesiątych zakłada rocznik PolishArt. Studies, które w znaczący sposób przyczyniło się do popularyzacji w świeciepolskiej myśli estetycznej.

Stefan Morawski wykładał na wielu uniwersytetach zagranicznych – m.in. w Stanach Zjednoczonych, Niemczech i Holandii. Był aktywnym uczestnikiem wszystkich najważniejszych międzynarodowych kongresów i konferencji filozoficznych oraz estetycznych. Przez wiele lat przewodniczący Sekcji Estetyki przy PTF.
————-
Marzec 68
Strona SWS

12 marca – Dalsze wiece studenckie na Politechnice, SGGW, SGPiS i Akademii Wychowania Fizycznego. Wydział Filozoficzny UW (Map. 6) uchwala przygotowaną przez prof.prof. Stefana Morawskiego i Jerzego Szackiego rezolucję (Dok. 41) solidaryzującą się ze studentami.

25 marca
25 marca – Minister Jabłoński arbitralną decyzją zwalnia z pracy profesorów wydziału filozoficznego UW (obejmował socjologię i filozofię) Bronisława Baczkę (Fot. 58), Leszka Kołakowskiego (Fot. 60), Stefana Morawskiego (Fot. 59), docentów Zygmunta Baumana (Fot. 61) i Marię Hirszowicz (Fot. 62) oraz profesora wydziału ekonomii politycznej Włodzimierza Brusa (Fot. 63, Dok. 81, Dok. 82, Dok. 83) obarczając ich „dużą moralną i polityczną odpowiedzialnością za ostatnie wydarzenia na UW” – zainteresowani dowiadują się o tym z prasy. Odwołani zostają też prof.Stefan Żółkiewski (Fot. 45) z Instytutu badań Literackich PAN i doc.Janina Zakrzewska (Fot. 44) z wydziału prawa. Wszyscy wymienieni podlegają odtąd zakazowi publikacji; nie wolno ich nawet cytować. Początek czystki na wyższych uczelniach, którego wynikiem jest pojawienie się tzw. marcowych docentów, czyli doktorów nie posiadających habilitacji, a nawet magistrów, mianowanych na stopień docenta.

Mieczysław Zlat – profesor wielokrotnie krzywdzony, znawca weryfikacji

Ludzie nauki
identyfikator rekordu: o32619
prof. dr hab. Mieczysław Zlat, em.
Dyscypliny KBN: nauki o sztukach pięknych, nauki historyczne
Specjalności: historia sztuki XV-XVII w.
Miejsca pracy, zajmowane stanowiska, pełnione funkcje: – Komitet Nauk o Sztuce PAN – Członek

Mieczysław Zlat w Encyklopedii Solidarności

Mieczysław Zlat , ur. 5 maja 1927 w Przemyślu. Absolwent historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego (1952), od 1993 profesor zwyczajny. 1943-45 żołnierz AK. 1948-61 i 1967-70 pracownik Muzeum Śląskiego (później Muzeum Narodowego) we Wrocławiu. 1956-98 pracownik naukowy Uniwersytetu Wrocławskiego (1966-69 prodziekan Wydziału Filozoficzno-Historycznego, 1973-75 i 1981-85 kierownik Katedry Historii Sztuki). 14-16 marca 1968 uczestnik strajku okupacyjnego studentów uczelni wrocławskich. 1978-79 współpracownik wrocławskiego SKS.

W Związku od 1980; członek Prezydium KZ na UWr, doradca MKZ (następnie ZR Dolny Śląsk). Od grudnia 1980 członek KOWzP. 14 grudnia 1981 współorganizator strajku w „Pafawagu”. Po zakończeniu strajku pozostawał w ukryciu, współpracownik RKS. Internowany 24 lutego 1982, więziony w ZK w Nysie i Grodkowie, zwolniony w grudniu 1982. 1983-90 członek tajnego Społecznego Komitetu Nauki we Wrocławiu, 1984-86 doradca przewodniczącego RKS. Od 1984 członek Społecznego Komitetu Obrony Praw Człowieka tamże; w 1985 odwołany ze stanowiska kierownika Katedry Historii Sztuki UWr za działalność polityczną.

——–

Serwis – www.13grudnia81.pl

MIECZYSŁAW ZLAT- OD DORADCY DO „UJAWNIONEGO” KONSPIRATORA

 

 

 

 

 

W 1985 r. rozpocząłem działalność w Społecznym Komitecie Nauki. Wrocławski SKN tworzyło kilka osób ze środowiska akademickiego. Do utworzenia Komitetu zachęcała Warszawa, gdzie analogiczna organizacja powstała już wcześniej. Geneza wrocławskiego SKN była jednak dość skomplikowana.
W naszym środowisku już wcześniej istniały podobne struktury, dominowali w nich adiunkci, a więc na ogół ludzie młodzi i z natury energiczni. W pewnym momencie uznali jednak, że należy „ruszyć” profesurę. I tak powstał u nas SKN, którego przewodniczącym został śp. prof. Krzysztof Pigoń, który wraz z dr. Andrzejem Ładomirskim odpowiadał za łączność z Warszawą. W skład tego gremium weszli także prof. Roman Duda i prof. Andrzej Wiktor.
SKN wydawał komunikaty i biuletyny, aktywizował środowiska akademickie wokół akcji czy protestów społecznych, wspierał finansowo represjonowanych naukowców, przede wszystkim zaś zbierał informacje ze wszystkich wrocławskich uczelni, chociaż tylko dwie największe były w nim reprezentowane.
Pod koniec 1985 r. na uczelniach zaczęły się represje. Ministrem edukacji był wówczas prof. Benon Miśkiewicz, znienawidzony partyjniak, który wyobrażał sobie, że kiedy zwolni kilku nieznośnych nauczycieli akademickich, to będzie spokój. Nie mógł sobie jednak na zbyt wiele pozwolić, ponieważ władze nie chciały już za bardzo prowokować społeczeństwa. Na początek postanowił osobom „niewygodnym” poodbierać stanowiska kierownicze. Najmocniej jego działania odczuł Uniwersytet Poznański, gdzie kilka osób wyrzucono z pracy. U nas nie było tak źle. Stanęło na tym, że minister wezwał naszego rektora, odpowiednich przedstawicieli partii i ubecji i zakomunikował im, że tacy to a tacy profesorowie i docenci źle się sprawują i nie wyobraża sobie, aby tych dziesięciu panów mogło piastować jakieś funkcje. Postanowiono, że ta dziesiątka zostanie odwołana. Wśród nich było sześciu przedstawicieli Uniwersytetu Wrocławskiego, czterech z nich reprezentowało Wydział Historyczno-Pedagogiczny. Ta szóstka to:
prof. Roman Duda – odwołany ze stanowiska dziekana Wydziału Matematyczno-fizycznego, prof. Czesław Hernas oraz prof. Adam Galos – ze sta nowisk dyrektorów instytutów, prof. Krystian Matwijowski – z funkcji dziekana mojego wydziału, prof. Wojciech Wrzesiński – ze stanowiska kierownika zakładu oraz ja – ze stanowiska kierownika katedry Znamienna była reakcja środowiska. Dzięki takim organizacjom jak SKN podpisywano liczne protesty i bojkotowano objęcie wakujących stanowisk.

 

Gdy odwołano dziekana Matwijowskiego, rezygnację zgłosiło troje spośród czworga prodziekanów. Na moim wydziale znalazł się wprawdzie następca, ale gdzie indziej o następców było o wiele trudniej. To był jednak dopiero początek. Na następny rok zaplanowano tak zwaną akcję weryfikacyjną kadry akademickiej, pod pozorem oceny dorobku naukowego i aktywności na tym polu. Powstały nawet specjalne komitety, naszpikowane partyjnymi gorliwcami, których głównym celem w gruncie rzeczy była ocena tak zwanej postawy obywatelskiej. Służyło to zamaskowaniu działań wymierzonych przeciw konkretnym osobom. Weryfikacja szła dwoma torami: oficjalnie przez wydziały, które powoływały komisje. Te starały się nie wypowiadać zbyt ostro. Niektórzy koledzy, nawet partyjni, chcieli nas bronić, często używali pokrętnych formuł, na przykład: „postawa obywatelska pod niektórymi względami budzi wątpliwości”. Decydującą opinię wydawała jednak organizacja partyjna, która „pracowała”
równolegle, wykorzystując materiały dostarczone przez SB. Jeśli chodzi natomiast o próby wyrzucenia z uczelni pracowników naukowych, to pamiętam, że na Uniwersytecie Wrocławskim groziło to jedynie dwóm adiunktom: Adolfowi Juzwence i Włodzimierzowi Sulei. W tym czasie nastąpiła zmiana na stanowisku rektora, został nim polonista prof. Mieczysław Klimowicz. Władze bardzo chciały osoby bezpartyjnej na to stanowisko, ponieważ obawiały się, że jeśli wezmą „swojego”, to poniosą porażkę. Klimowicz postawił warunek: zgodzi się być rektorem, jeśli Juzwenkę i Suleję zostawią w spokoju. Był już rok 1986.

MIECZYSŁAW ZLAT (5 MAJA 1927 – 16 PAZDZIERNIKA 2014)

Znakomity historyk sztuki, wybitny znawca sztuki średniowiecznej i nowożytnej, zasłużony nauczyciel i wychowawca wielu pokoleń historyków sztuki.

Urodził się w Przemyślu. Podczas okupacji hitlerowskiej jako kilkunastoletni chłopak był w latach 1943-45 żołnierzem AK o pseudonimie „Gruda”. Po wojnie przyjechał do zniszczonego Wrocławia i podjął w 1946 roku studia historii sztuki, które ukończył w 1952 roku. Pracę magisterską pisał pod kierunkiem prof. Władysława Podlachy, kończąc ją u docenta Zbigniewa Hornunga. Od 1956 do odejścia na emeryturę w 1997 roku pracował jako nauczyciel akademicki w Katedrze, a następnie Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego. Promotorem jego doktoratu (1960) był prof. Marian Morelowski. Stopień doktora habilitowanego uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1965 roku i w tymże roku objął stanowisko docenta na Uniwersytecie Wrocławskim. Tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał w roku 1978 a zwyczajnego w roku 1993. W okresie 1966–1968 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Filozoficzno-Historycznego, w latach 1973–1975 i 1981–1985 kierownika Katedry Historii Sztuki, a póŸniej dyrektora Instytutu Historii Sztuki (1993–1996). Był członkiem Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego.

Jeszcze w trakcie studiów podjął pracę w Muzeum śląskim we Wrocławiu, w którym przeszedł drogę od asystenta do kustosza (1948–1961 i 1967-1970). W 1957 roku został powołany przez biskupa wrocławskiego Bolesława Kominka do komisji konserwatorskiej d.s. zabytków sztuki archidiecezji wrocławskiej. Był członkiem wielu instytucji i stowarzyszeń naukowych: Komitetu Nauk o Sztuce PAN (1966-2012),  Komitetu Słowianoznawstwa PAN (1984–1986), Komitetu Badań Naukowych (1991–1997), ICOMOS (od 1972), Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego (od 1962) i Stowarzyszenia Historyków Sztuki (wiceprezes 1963–1968, członek Zarządu Głównego 1983–1985). Członek Rady ds. Ochrony Zabytków przy Ministrze Kultury i Sztuki (od 1990) oraz Rad Naukowych: Instytutu Sztuki PAN (przewodniczący 1981–1984, 1990–1993), Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Rady Konserwatorskiej m. Wrocławia i woj. wrocławskiego. Pełnił też funkcję konsultanta Pracowni Konserwacji Zabytków i Ośrodka Dokumentacji Zabytków w Warszawie oraz Fundacji Lubiąż.

Znaczące było zaangażowanie profesora Zlata w działalność społeczną i polityczną na rzecz demokracji i swobód obywatelskich. Jako prodziekan angażował się w obronę studentów po Marcu 1968 roku. Pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Społecznego Komitetu Odbudowy Panoramy Racławickiej (1980), był członkiem  Społecznego Komitetu Nauki we Wrocławiu, współzałożycielem i członkiem Społecznego Komitetu Obrony Praw Człowieka (1984). Współzakładał „Solidarność” na Uniwersytecie Wrocławskim, był doradcą Międzyzakładowego Komitetu Związkowego Dolnego Śląska i innych struktur „Solidarności”, został internowany w stanie wojennym. Był też członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność”, Lechu Wałęsie.

Odznaczony: Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Wyróżniony: Złotą Odznaką „Zasłużony dla Dolnego Śląska” i Złotą Odznaką za Opiekę nad Zabytkami. Laureat Nagrody Prezydenta Miasta Wrocławia (2007) i Nagrody Marszałka Województwa Dolnośląskiego za Wybitne Osiągnięcia w Dziedzinie Kultury (2011).

Wśród jego licznych publikacji wymienić należy monografie ratusza we Wrocławiu (1958 i 1976), zamku w Brzegu i zamku w Krasiczynie. Był współautorem i współredaktorem pierwszej, powojennej syntezy dziejów sztuki Wrocławia (1967). Opublikował rozdziały o nowożytnej sztuce polskiej w znanej wszystkim historykom sztuki monumentalnej edycji Propyläen Kunstgeschichte. Przez lata pełnił funkcję redaktora dolnośląskich tomów Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce – serii wydawanej przez Instytut Sztuki PAN oraz serii śląsk w Zabytkach Sztuki (Wydawnictwo Ossolineum). W obu seriach był też autorem lub współautorem. Jednym z jego ostatnich dzieł była synteza sztuki renesansu i manieryzmu w Polsce (Wydawnictwo Arkady 2008). Znajdował się w komitetach redakcyjnych periodyków naukowych: „Biuletyn Historii Sztuki”, „Rocznik Historii Sztuki”, „Roczniki Sztuki Śląskiej”….

By czas i niepamięć… – Profesor dr hab. Mieczysław Zlat (1927-2014)

http://www.wolnadroga.pl/index.php?s=7&n=318951

……. W roku 1980 współorganizuje „Solidarność” na Uniwersytecie Wrocławskim, został też członkiem Komisji Zakładowej „Solidarności” na tej uczelni.
W latach osiemdziesiątych był też wiceprzewodniczącym Społecznego Komitetu, który działał na rzecz sprowadzenia Panoramy Racławickiej do Wrocławia.
Działania Komitetu doprowadziły do tego, że w październiku 1980 roku zapadła decyzja, iż Panorama zostanie przekazana do Wrocławia i po jej gruntownej renowacji, tu też będzie eksponowana.
Decyzja o przeniesieniu Panoramy do Wrocławia została podjęta w momencie znaczącym nie tylko dla Polski. Był to okres gorący, ledwie minął nieco ponad miesiąc od podpisania Porozumień Sierpniowych. W kraju na masową skalę powstawały struktury NSZZ „Solidarność”. W wielu branżach trwały strajki lub przeciągające się rozmowy z władzami.
We Wrocławskiej Lokomotywowni trwał Protest Głodowy Kolejarzy z NSZZ „Solidarność”, a profesor był, wspólnie z Antonim Lenkiewiczem, rzecznikiem Protestujących kolejarzy. Pamiętam z jaką radością poinformował nas o podpisanym Porozumieniu. Podzielaliśmy Jego radość, bo to w dużym stopniu było zasługą profesora.
To dzięki profesorowi, wśród wielu odwiedzających nas wówczas mieszkańców Wrocławia, przedstawicieli zakładów pracy, instytucji, przedsiębiorstw, szkół i uczelni, nie tylko z Wrocławia, odwiedzili nas również naukowcy z uczelni w Hradec Kralove oraz z Jeny w ówczesnej NRD, z którymi Pan profesor miał kontakty zawodowe.
Był też profesor doradcą najpierw MKZ-tu, później Zarządu Regionu Dolny Śląsk. W grudniu 1981 roku uczestniczył w Kongresie Kultury Polskiej w Warszawie. Od marca 1982 internowany, był więziony w Nysie i Grodkowie, zwolniony z internowania w grudniu 1982 r.
W roku 1985 odwołany za działalność polityczną ze stanowiska kierownika Katedry Historii Stuki UWr.
W grudniu 1888 roku zostaje członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie. W latach 1990-1998 członek Rady do spraw Ochrony Zabytków przy Ministrze Kultury i Sztuki…….