Antoni Słomkowski – ksiądz profesor z grupy niezłomnych, rektor KUL, więziony, usunięty na trwałe z uniwersytetu

Antoni Słomkowski ks. w Wikipedii

Antoni Słomkowski (ur. 5 grudnia 1900, zm. 19 lutego 1982) – duchowny rzyskokatolicki, teolog, rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Po wyzwoleniu Lublina wznowił wraz z innymi profesorami działalność uniwersytetu. W sierpniu 1944 roku zostały mu powierzone obowiązki rektora. W czerwcu 1945 roku zostaje profesorem zwyczajnym. W czasie jego urzędowania uczelnia powoli odbudowywała pierwotną strukturę. 20 marca 1946 roku został wybrany przez senat akademicki na rektora. Ponowny wybór nastąpił w marcu 1949 roku, lecz urzędowanie przerwało jego aresztowanie 1 kwietnia 1949 roku, po sprzeciwieniu się założeniu na uczelni Związku Młodzieży Polskiej i komórki partyjnej. Sąd skazał go na trzy lata pozbawienia wolności za nieprawomyślność polityczną. W więzieniu przebywał do listopada 1954 roku, lecz dopiero wiosną 1957 roku wznowił wykłady na Wydziale Teologicznym uniwersytetu.

Na początku 1960 roku Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego zakazało prowadzenia mu zajęć uniwersyteckich.

—————-

Nasz Dziennik, 2008-03-30
Księża niezłomniUważany był za jednego z najlepszych rektorów w dziejach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, zyskując przydomek jego odnowiciela. Przypadło mu kierować uczelnią w bardzo trudnych latach, tuż po II wojnie światowej, w okresie nazywanym jako stalinowski. Pełnioną misję przerwało aresztowanie w 1952 r., a następnie proces i uwięzienie. Po październikowej „odwilży” 1956 r. wrócił na krótko do zajęć dydaktycznych. W 1960 r., na wyraźne żądanie władz komunistycznych, na trwałe usunięto go z uniwersytetu. Dla funkcjonariuszy bezpieki stanowił bowiem największą przeszkodę dla realizacji specjalnego planu zmiany profilu ideowego katolickiej uczelni…

Oprócz wysokich kwalifikacji naukowych rektor Słomkowski kładł ogromny nacisk na kwestie moralne i ideowe. Zasady te starał się wpajać wszystkim studentom. Do dziś żyjący absolwenci KUL, uczęszczający wówczas na zajęcia ks. prof. Słomkowskiego, z nostalgią wspominają, jak wielokrotnie powtarzał z charakterystycznym akcentem: „Opuścicie mury tej uczelni z wykształceniem, ale pamiętajcie, najważniejsze są i d i j a ł y”. Na te podstawowe wartości, zogniskowane w herbie uniwersytetu „Deo et Patriae”, zwracał zawsze największą uwagę. Zaznaczał też, że w miejscu tym panować powinna „prawda i miłość”. Rozwijanie etycznych wartości i sprawności szło w poprzek intencji komunistycznych władz, starających się laicyzować społeczeństwo…Jakkolwiek ks. rektor Słomkowski nie angażował się politycznie, to jednak konsekwentnie wskazywał drogę publicznej aktywności świeckich katolików….Momentem kulminacyjnym stało się aresztowanie 1 kwietnia 1952 r. ks. Słomkowskiego, choć zwiastuny negatywnego nastawienia do rektora KUL widoczne były już wcześniej. W marcu 1949 r. wybrano go na kolejną kadencję rektorską, ale mimo zatwierdzenia przez władze kościelne stosowne władze państwowe nie wyraziły na to zgody. Nie podjęły jednak zdecydowanych kroków. Dopiero we wrześniu 1951 r. Ministerstwo Oświaty stanowczo zażądało odwołania ks. Słomkowskiego ze stanowiska rektora, a prof. Strzeszewskiego ze stanowiska prorektora KUL. 2 października 1951 r., podczas posiedzenia Senatu uczelni, przegłosowano ich usunięcie, zgodnie z wolą władz. Jednocześnie zawieszono ich w czynnościach naukowo-dydaktycznych, podobnie jak innych profesorów: ks. Józefa Rybczyka, o. Andrzeja Ludwika Krupę i W. Sawickiego.
W listopadzie 1951 r. zarządzono w KUL specjalną kontrolę NIK, która miała potwierdzić rzekome nieprawidłowości obciążające ówczesnego rektora. Od tego momentu intensywnie przygotowywano się do aresztowania ks. Słomkowskiego. Nastąpiło to w Seminarium Duchownym Księży Pallotynów w Ołtarzewie, w trakcie egzaminowania kleryków….
Ostatecznie po odwołaniach i interwencji w ministerstwie od 1 maja 1957 r. władze KUL (ponownie) zatrudniły ks. prof. Słomkowskiego na stanowisku profesora zwyczajnego na Wydziale Teologii oraz w Instytucie Wyższej Kultury Religijnej. Były rektor podjął się więc prowadzenia wykładów i seminariów, cały czas będąc solą w oku komunistycznych władz. W 1959 r. Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego kategorycznie zażądało usunięcia ks. Słomkowskiego z uniwersytetu, powracając do argumentu, że figurował on w sądowym rejestrze skazanych. Nie chciano nawet zaakceptować prowadzenia przez niego zajęć zleconych. W czerwcu 1960 r. ministerstwo ponowiło naciski, powiadamiając na piśmie „obywatela rektora”, że nadal „podtrzymuje swój sprzeciw odnośnie do prowadzenia jakichkolwiek zajęć pedagogicznych i wykonywania funkcji organizacyjnych w KUL przez ks. prof. A. Słomkowskiego, prof. I. Czumę, ks. prof. K. Kłósaka i oczekuje zastosowania się do tej decyzji przed rozpoczęciem roku akademickiego 1960/61”. W grudniu 1960, po wyraźnej sugestii Komisji Episkopatu Polski ds. KUL, ks. Słomkowskiego zwolniono z pracy na uniwersytecie.
Bezpardonowe usunięcie byłego rektora oraz innych profesorów wiązało się z początkiem wdrażania konkretnych elementów nowej gry operacyjnej Służby Bezpieczeństwa wobec KUL.
———
Zeszyty Społeczne KIK”. Lublin, nr 13 (13) 2005,
 
Po wyjściu z więzienia ks. Słomkowski nie krył rozżalenia. W jego wspomnieniach można znaleźć coś co śmiało można określić jako krzyk rozpaczy i żalu. Wspominając czas uwięzienia oraz okres bezpośrednio po uwięzieniu ks. Antoni Słomkowski pisał: „Z KUL natomiast nie otrzymałem nic, chociaż byłem uwięziony za to, co robiłem dla dobra KUL. Tak więc muszę rolę KUL w tym okresie ocenić negatywnie. Co więcej KUL nie spełnił moim zdaniem wobec mnie najprostszego obowiązku sprawiedliwości. To samo dotyczy okresu po moim zwolnieniu z więzienia kiedy to byłem pozbawiony wszelkich środków utrzymania. KUL się zupełnie nie interesował losem swojego byłego rektora[ 21 ]

Ksiądz profesor Antoni Słomkowski (1900-1982)

Reklamy

Wiesław Chrzanowski – prawnik, polityk, więziony, oskarżany, zrehablitowany

baner krzywdzeni

prof. dr hab.  Wiesław  Chrzanowski
Id osoby:   48698
Dyscypliny KBN: nauki prawne
Specjalności: prawo cywilne, prawo rodzinne, prawo spółdzielcze
Miejsca pracy: Aktualne:
Wyższa Szkoła Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie; Wydział Prawa; Katedra Prawa Cywilnego
Nieaktualne:
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II; Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji; Instytut Prawa Publicznego
Członkostwo: Aktualne:
Członek  Polska Akademia Nauk; Prezydium Polskiej Akademii Nauk; Komitet Etyki w Nauce
Ukończone studia:
1945,  prawo,  Uniwersytet Jagielloński,
Uzyskany tytuł profesora:,   nauki prawne
prof. dr hab.  Wiesław  Chrzanowski
Id osoby:   48698
Dyscypliny KBN: nauki prawne
Specjalności: prawo cywilne, prawo rodzinne, prawo spółdzielcze
Miejsca pracy: Aktualne:Wyższa Szkoła Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie; Wydział Prawa; Katedra Prawa Cywilnego
Nieaktualne:  Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II; Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji; Instytut Prawa Publicznego
Członkostwo: Aktualne:Członek  Polska Akademia Nauk; Prezydium Polskiej Akademii Nauk; Komitet Etyki w Nauce
Ukończone studia: 1945,  prawo,  Uniwersytet Jagielloński,
Uzyskany tytuł profesora:,   nauki prawne
————-

Wiesław Chrzanowski w Encyklopedii Solidarności

ur. 20 XII 1923 w Warszawie. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Prawa (1945).

Żołnierz Narodowej Organizacji Wojskowej i AK, powstaniec warszawski. 1940-1942 członek Młodzieży Wielkiej Polski, 1942-1945 SN. W 1942 i 1945 redaktor „Młodej Polski”, żołnierz Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. 1945-1946 członek Stronnictwa Pracy; prezes Stołecznego Koła Młodzieży i Zarządu Głównego Chrześcijańskiego Związku Młodzieży Odnowa.

1945-1948 asystent na UW i w Szkole Głównej Handlowej. 1947-1948 redaktor „Tygodnika Warszawskiego”.

W 1946 dwukrotnie aresztowany, w 1947 ujawnił się, 1948-1954 uwięziony, w I 1950 skazany na 8 lat więzienia, osadzony we Wronkach i Rawiczu, zwolniony ze względu na stan zdrowia, w 1956 zrehabilitowany.

1955-1957 radca prawny w WSS Mokotów. 1956-1957 współorganizator Katolickiego Klubu Dyskusyjnego Start w Warszawie. 1957-1960 odbył aplikację adwokacką. 1960-1963 radca prawny w Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej, 1963-1972 radca prawny w Centralnym Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego, od 1972 pracownik naukowy Spółdzielczego Instytutu Badawczego, 1981-1982 i 1983-1989 kierownik Zakładu Prawa Spółdzielczego. 1965-1981 członek nieformalnego zespołu informacyjnego przy prymasie Polski Stefanie Wyszyńskim. Od k. l. 70. patron ideowy RMP.

Od 1980 w „S”; doradca, członek zespołów negocjacyjnych, współautor statutu związku, pełnomocnik „S” w postępowaniu rejestracyjnym przed Sądem Wojewódzkim w Warszawie i Sądem Najwyższym, wiceprzewodniczący Rady Programowo-Konsultacyjnej Ośrodka Prac Społeczno-Zawodowych przy KKP.

W 1981 negocjator w sprawie rejestracji NZS. W tym samym roku dopuszczony do wykonywania zawodu adwokata. 1982-1986 członek Prymasowskiej Rady Społecznej.

Od 1982 pracownik naukowy Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, od 1987 profesor, 1987-1990 prodziekan Wydziału Prawa Kanonicznego. W 1987 i 1988 członek komisji opracowujących projekty ustaw o stosunkach państwo–Kościół z ramienia episkopatu.

W 1989 współzałożyciel i od tego roku członek ZChN, 1989-1994 prezes zarządu głównego.

Członek PAN, Prezydium PAN, Komitetu Etyki w Nauce. Od 1990 członek KO. I 1991 – XII 1991 minister sprawiedliwości i prokurator generalny. 1991-1993 poseł z listy Akcji Katolickiej, marszałek Sejmu. 1997-2001 senator z listy „S”. Pracownik naukowy na Wydziale Prawa w Wyższej Szkole Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie. Od 2007 w kapitule Orderu Orła Białego. Honorowy Obywatel Miasta Stołecznego Warszawy (2007), odznaczony Orderem Orła Białego (2005).

—————–

Wiesław Chrzanowski w Wikipedii

……

W Sejmie I kadencji zajmował stanowisko marszałka Sejmu. W 1992 jego nazwisko znalazło się na tzw. liście Macierewicza, w 2000 Sąd Lustracyjny uznał, że Wiesław Chrzanowski nie był agentem SB[1]. W latach 19972001 zasiadał w Senacie IV kadencji, wybrany z listy Akcji Wyborczej Solidarnośćwojewództwie lubelskim. W 2001 wycofał się z polityki i nie ubiegał się o reelekcję.

———-

Chrzanowski za zawetowaniem ustawy lustracyjnej

Wprost, 2007-01-31

Były marszałek Sejmu Wiesław Chrzanowski powiedział po spotkaniu z prezydentem Lechem Kaczyńskim, że radził prezydentowi zawetowanie ustawy wprowadzającej nowe zasady lustracji i przygotowanie własnego projektu.

W 2000 r. Chrzanowski został uwolniony przez Sąd Lustracyjny z zarzutu, że był agentem SB. Chrzanowski, który jako marszałek Sejmu w 1992 r. znalazł się na tzw. liście Macierewicza, sam wystąpił do sądu o ustalenie, że nigdy nie był agentem służb specjalnych PRL.

Podczas procesu ujawniono, że w latach 1973-1976 Chrzanowski udzielał informacji oficerowi SB kpt. Tadeuszowi Szlubowskiemu, z którym spotykał się w kawiarni. Chrzanowski nie zaprzeczał, że takie spotkania były, ale zapewniał, że nie był agentem. „Nie ma w aktach żadnego dowodu, który by wskazał na to, że była to tajna i świadoma współpraca w rozumieniu ustawy lustracyjnej” – uznał sąd. Podkreślono, że Chrzanowski nie wiedział, że SB nadało mu pseudonim i założyło mu „teczkę”. Według sędziego, „odpada też przesłanka tajności”, bo Chrzanowski uprzedzał znajomych, że interesuje się nim SB.

Romuald Szeremietiew – profesor od bezpieczeństwa państwa, notorycznie inwigilowany, nie tylko w PRL

baner-krzywdzeni6Baza: Nauka Polska

dr hab.  Romuald  Szeremietiew 

Id osoby:   94129

Dyscypliny KBN: nauki wojskowe

Specjalności: bezpieczeństwo państwa

Miejsca pracy: Aktualne: Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, profesor  Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II; Wydział Zamiejscowy Prawa i Nauk o Gospodarce w Stalowej Woli; Instytut Prawa

Rozprawa doktorska:Kierowanie obronnością Rzeczypospolitej Polskiej, 22/06/1995,  Akademia Obrony Narodowej; Wydział Strategiczno-Obronny,  

Uzyskany stopień: doktor w zakresie nauk wojskowych, specjalność: nauki wojskowe,  

Rozprawa habilitacyjna:O bezpieczeństwie Polski w XX wieku, 27/02/2001,  Akademia Obrony Narodowej; Wydział Strategiczno-Obronny,  

Uzyskany stopień: doktor habilitowany w zakresie nauk wojskowych, specjalność: bezpieczeństwo państwa,  

———————-

Romuald Szeremietiew w Encyklopedii Solidarności

Romuald Szeremietiew, ur. 25 X 1945 w Olmontach k. Białegostoku. Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego….

—————————-

Strona osobista:

Romuald Szeremietiew

 Od 1968 r. studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego uzyskując w 1972 r. stopień magistra praw. 
Od 1964 r. działał w środowiskach niezależnych. W grupie samokształceniowej przy duszpasterstwie ojców Franciszkanów w Legnicy. Współdziałał z konspiracyjną organizacją „RUCH” – kolportował biuletyn. W marcu 1968 r., pobity przez MO w czasie demonstracji w Legnicy. Od 1972 r. był członkiem ścisłego kierownictwa w konspiracyjnym Nurcie Niepodległościowym. Działalność niepodległościową prowadził także na terenie organizacji kontrolowanych przez PZPR, w Stronnictwie Demokratycznym (1966-1970), Zrzeszeniu Studentów Polskich (1970-1972) i w Stowarzyszeniu PAX (1974-1978). Z SD został usunięty za protest przeciwko masakrze robotników na Wybrzeżu w grudniu 1970. Przeciwstawiał się przekształceniu ZSP w „Socjalistyczny” Związek Studentów Polskich, a pod odmowie wstąpienia do PZPR został
usunięty ze studiów doktoranckich. Za szczególnie groźną SB uznała jego działalność w PAX-ie mającą na celu przekształcenie Stowarzyszenia w organizację opozycyjną. Dla uniemożliwienia tego zamiaru SB podjęła działania operacyjne pod nazwą „Burza”. 

W końcu 1978 r. po usunięciu z PAX przystąpił do jawnej działalności niezależnej w Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Zakładał Konfederację Polski Niepodległej w 1979 r., pierwszą jawną partię dążącą do odzyskania przez Polskę niepodległości. Był stale inwigilowany przez SB (figurant „Taktyk”), represjonowany, wielokrotnie aresztowany i pozbawiony pracy. W miejscu zamieszkania (Leszno Wlkp.) SB prowadziła przeciwko niemu odrębną operację o kryptonimie „Polip” (W 1990 r. zniszczono 40 tomów akt z tej operacji). Po aresztowaniu przewodniczącego KPN, w czerwcu 1980 r., pełnił jego obowiązki. Od listopada 1980 r. był poszukiwany listem gończym, aresztowany w Katowicach 21 stycznia 1981 r. W procesie kierownictwa KPN, który trwał od 15 czerwca 1981 r. do 8 października 1982 r. został skazany przez sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego na 5 lat więzienia za „próbę obalenia ustroju PRL”…

W dniu 22 stycznia 1985 r. ogłosił założenie konspiracyjnej Polskiej Partii Niepodległościowej. Był przewodniczącym PPN i twórcą jej programu. Doprowadził do utworzenia Porozumienia Partii i Organizacji Niepodległościowych stanowiącego skuteczną formułę współdziałania ruchu niepodległościowego przez okres kilku lat. 

W 1986 r. wyjechał na stypendium do Instytutu Najnowszej Historii Polski Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku

W 1988 r. brał udział w strajkach w Gdańsku – protestował przeciwko poddaniu strajków. Jako przeciwnik ugody z władzami PRL odrzucił propozycję wspierania „Okrągłego Stołu”. Został podany inwigilacji najpierw przez SB, a następnie przez Urząd Ochrony Państwa (operacja „Hydra”).

W 1990 r. po zakończeniu działalności konspiracyjnej PPN i rejestracji partii w sądzie nawiązał współpracę z Komitetem Obywatelskim. Wraz z KO i Porozumieniem Centrum PPN stworzyła koalicję wyborczą w wyborach 1991 r. W rządzie premiera Jana Olszewskiego został w lutym 1992 r. wiceministrem Obrony Narodowej, a następnie ministrem (kierownikiem resortu). Po odwołaniu z MON jego następca Janusz Onyszkiewicz wydał zakaz wpuszczania Szeremietiewa do jednostek wojskowych oraz instytucji MON. Był inwigilowany przez WSI oraz UOP (tzw. inwigilacja prawicy)…

Podjął pracę asystenta w Instytucie Nauk Społecznych Politechniki Wrocławskiej i otworzył przewód doktorski na Wydziale Strategiczno-Obronnym w Akademii Obrony Narodowej w Rembertowie. W czerwcu 1995 r. obronił pracę „Kierowanie obronnością RP. Model funkcjonalno – organizacyjny” i uzyskał jako pierwszy cywil tytuł doktora nauk wojskowych w specjalności kierowanie obronnością państwa. Zdał egzamin oficerski i otrzymał awans prezydenta RP na ppor. WP. ..

W styczniu 2001 r. obronił pracę „Bezpieczeństwo Polski w XX w.”, a w marcu 2001 r. państwowa komisja w głosowaniu tajnym nadała mu stopień doktora habilitowanego nauk wojskowych. 

Od maja 1998 r. był na polecenie min. Onyszkiewicza inwigilowany przez WSI. Zostało to wznowione po objęciu stanowiska ministra przez Bronisława Komorowskiego. W lipcu 2001 r. w związku z medialnymi zarzutami tolerowania korupcji w MON został odwołany z stanowiska. W listopadzie 2001 r. warszawska prokuratura apelacyjna podjęła przeciwko niemu śledztwo. Został w kwietniu 2004 r. oskarżony o korupcje. Proces rozpoczął się w końcu września 2005 r. przed sądem rejonowym w Warszawie. W dniu 24 października 2008 r. sąd wydał wyrok uniewinniający. 

Po usunięciu ze stanowiska adiunkta w AON w styczniu 2002 r. podjął pracę jako profesor Krakowskiej Szkoły Wyższej. Od października 2008 r. jest profesorem i kierownikiem katedry w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. 

———–

Blog Romualda Szeremietiewa

——

Brudne gry WSI

Dorota Kania, Niezależna.pl, 27-10-2008 

Romuald Szeremietiew, wiceminister obrony w rządzie Jerzego Buzka, siedem lat temu został publicznie zlinczowany. Oskarżono go o przyjmowanie łapówek i korupcję. Teraz został oczyszczony z zarzutów – sąd go uniewinnił, a prokuratura, mimo że wyrok jest nieprawomocny, nie zapowiedziała apelacji.

Mieczysław Zlat – profesor wielokrotnie krzywdzony, znawca weryfikacji

Ludzie nauki
identyfikator rekordu: o32619
prof. dr hab. Mieczysław Zlat, em.
Dyscypliny KBN: nauki o sztukach pięknych, nauki historyczne
Specjalności: historia sztuki XV-XVII w.
Miejsca pracy, zajmowane stanowiska, pełnione funkcje: – Komitet Nauk o Sztuce PAN – Członek

Mieczysław Zlat w Encyklopedii Solidarności

Mieczysław Zlat , ur. 5 maja 1927 w Przemyślu. Absolwent historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego (1952), od 1993 profesor zwyczajny. 1943-45 żołnierz AK. 1948-61 i 1967-70 pracownik Muzeum Śląskiego (później Muzeum Narodowego) we Wrocławiu. 1956-98 pracownik naukowy Uniwersytetu Wrocławskiego (1966-69 prodziekan Wydziału Filozoficzno-Historycznego, 1973-75 i 1981-85 kierownik Katedry Historii Sztuki). 14-16 marca 1968 uczestnik strajku okupacyjnego studentów uczelni wrocławskich. 1978-79 współpracownik wrocławskiego SKS.

W Związku od 1980; członek Prezydium KZ na UWr, doradca MKZ (następnie ZR Dolny Śląsk). Od grudnia 1980 członek KOWzP. 14 grudnia 1981 współorganizator strajku w „Pafawagu”. Po zakończeniu strajku pozostawał w ukryciu, współpracownik RKS. Internowany 24 lutego 1982, więziony w ZK w Nysie i Grodkowie, zwolniony w grudniu 1982. 1983-90 członek tajnego Społecznego Komitetu Nauki we Wrocławiu, 1984-86 doradca przewodniczącego RKS. Od 1984 członek Społecznego Komitetu Obrony Praw Człowieka tamże; w 1985 odwołany ze stanowiska kierownika Katedry Historii Sztuki UWr za działalność polityczną.

——–

Serwis – www.13grudnia81.pl

MIECZYSŁAW ZLAT- OD DORADCY DO „UJAWNIONEGO” KONSPIRATORA

 

 

 

 

 

W 1985 r. rozpocząłem działalność w Społecznym Komitecie Nauki. Wrocławski SKN tworzyło kilka osób ze środowiska akademickiego. Do utworzenia Komitetu zachęcała Warszawa, gdzie analogiczna organizacja powstała już wcześniej. Geneza wrocławskiego SKN była jednak dość skomplikowana.
W naszym środowisku już wcześniej istniały podobne struktury, dominowali w nich adiunkci, a więc na ogół ludzie młodzi i z natury energiczni. W pewnym momencie uznali jednak, że należy „ruszyć” profesurę. I tak powstał u nas SKN, którego przewodniczącym został śp. prof. Krzysztof Pigoń, który wraz z dr. Andrzejem Ładomirskim odpowiadał za łączność z Warszawą. W skład tego gremium weszli także prof. Roman Duda i prof. Andrzej Wiktor.
SKN wydawał komunikaty i biuletyny, aktywizował środowiska akademickie wokół akcji czy protestów społecznych, wspierał finansowo represjonowanych naukowców, przede wszystkim zaś zbierał informacje ze wszystkich wrocławskich uczelni, chociaż tylko dwie największe były w nim reprezentowane.
Pod koniec 1985 r. na uczelniach zaczęły się represje. Ministrem edukacji był wówczas prof. Benon Miśkiewicz, znienawidzony partyjniak, który wyobrażał sobie, że kiedy zwolni kilku nieznośnych nauczycieli akademickich, to będzie spokój. Nie mógł sobie jednak na zbyt wiele pozwolić, ponieważ władze nie chciały już za bardzo prowokować społeczeństwa. Na początek postanowił osobom „niewygodnym” poodbierać stanowiska kierownicze. Najmocniej jego działania odczuł Uniwersytet Poznański, gdzie kilka osób wyrzucono z pracy. U nas nie było tak źle. Stanęło na tym, że minister wezwał naszego rektora, odpowiednich przedstawicieli partii i ubecji i zakomunikował im, że tacy to a tacy profesorowie i docenci źle się sprawują i nie wyobraża sobie, aby tych dziesięciu panów mogło piastować jakieś funkcje. Postanowiono, że ta dziesiątka zostanie odwołana. Wśród nich było sześciu przedstawicieli Uniwersytetu Wrocławskiego, czterech z nich reprezentowało Wydział Historyczno-Pedagogiczny. Ta szóstka to:
prof. Roman Duda – odwołany ze stanowiska dziekana Wydziału Matematyczno-fizycznego, prof. Czesław Hernas oraz prof. Adam Galos – ze sta nowisk dyrektorów instytutów, prof. Krystian Matwijowski – z funkcji dziekana mojego wydziału, prof. Wojciech Wrzesiński – ze stanowiska kierownika zakładu oraz ja – ze stanowiska kierownika katedry Znamienna była reakcja środowiska. Dzięki takim organizacjom jak SKN podpisywano liczne protesty i bojkotowano objęcie wakujących stanowisk.

 

Gdy odwołano dziekana Matwijowskiego, rezygnację zgłosiło troje spośród czworga prodziekanów. Na moim wydziale znalazł się wprawdzie następca, ale gdzie indziej o następców było o wiele trudniej. To był jednak dopiero początek. Na następny rok zaplanowano tak zwaną akcję weryfikacyjną kadry akademickiej, pod pozorem oceny dorobku naukowego i aktywności na tym polu. Powstały nawet specjalne komitety, naszpikowane partyjnymi gorliwcami, których głównym celem w gruncie rzeczy była ocena tak zwanej postawy obywatelskiej. Służyło to zamaskowaniu działań wymierzonych przeciw konkretnym osobom. Weryfikacja szła dwoma torami: oficjalnie przez wydziały, które powoływały komisje. Te starały się nie wypowiadać zbyt ostro. Niektórzy koledzy, nawet partyjni, chcieli nas bronić, często używali pokrętnych formuł, na przykład: „postawa obywatelska pod niektórymi względami budzi wątpliwości”. Decydującą opinię wydawała jednak organizacja partyjna, która „pracowała”
równolegle, wykorzystując materiały dostarczone przez SB. Jeśli chodzi natomiast o próby wyrzucenia z uczelni pracowników naukowych, to pamiętam, że na Uniwersytecie Wrocławskim groziło to jedynie dwóm adiunktom: Adolfowi Juzwence i Włodzimierzowi Sulei. W tym czasie nastąpiła zmiana na stanowisku rektora, został nim polonista prof. Mieczysław Klimowicz. Władze bardzo chciały osoby bezpartyjnej na to stanowisko, ponieważ obawiały się, że jeśli wezmą „swojego”, to poniosą porażkę. Klimowicz postawił warunek: zgodzi się być rektorem, jeśli Juzwenkę i Suleję zostawią w spokoju. Był już rok 1986.

MIECZYSŁAW ZLAT (5 MAJA 1927 – 16 PAZDZIERNIKA 2014)

Znakomity historyk sztuki, wybitny znawca sztuki średniowiecznej i nowożytnej, zasłużony nauczyciel i wychowawca wielu pokoleń historyków sztuki.

Urodził się w Przemyślu. Podczas okupacji hitlerowskiej jako kilkunastoletni chłopak był w latach 1943-45 żołnierzem AK o pseudonimie „Gruda”. Po wojnie przyjechał do zniszczonego Wrocławia i podjął w 1946 roku studia historii sztuki, które ukończył w 1952 roku. Pracę magisterską pisał pod kierunkiem prof. Władysława Podlachy, kończąc ją u docenta Zbigniewa Hornunga. Od 1956 do odejścia na emeryturę w 1997 roku pracował jako nauczyciel akademicki w Katedrze, a następnie Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego. Promotorem jego doktoratu (1960) był prof. Marian Morelowski. Stopień doktora habilitowanego uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1965 roku i w tymże roku objął stanowisko docenta na Uniwersytecie Wrocławskim. Tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał w roku 1978 a zwyczajnego w roku 1993. W okresie 1966–1968 pełnił funkcję prodziekana Wydziału Filozoficzno-Historycznego, w latach 1973–1975 i 1981–1985 kierownika Katedry Historii Sztuki, a póŸniej dyrektora Instytutu Historii Sztuki (1993–1996). Był członkiem Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego.

Jeszcze w trakcie studiów podjął pracę w Muzeum śląskim we Wrocławiu, w którym przeszedł drogę od asystenta do kustosza (1948–1961 i 1967-1970). W 1957 roku został powołany przez biskupa wrocławskiego Bolesława Kominka do komisji konserwatorskiej d.s. zabytków sztuki archidiecezji wrocławskiej. Był członkiem wielu instytucji i stowarzyszeń naukowych: Komitetu Nauk o Sztuce PAN (1966-2012),  Komitetu Słowianoznawstwa PAN (1984–1986), Komitetu Badań Naukowych (1991–1997), ICOMOS (od 1972), Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego (od 1962) i Stowarzyszenia Historyków Sztuki (wiceprezes 1963–1968, członek Zarządu Głównego 1983–1985). Członek Rady ds. Ochrony Zabytków przy Ministrze Kultury i Sztuki (od 1990) oraz Rad Naukowych: Instytutu Sztuki PAN (przewodniczący 1981–1984, 1990–1993), Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Rady Konserwatorskiej m. Wrocławia i woj. wrocławskiego. Pełnił też funkcję konsultanta Pracowni Konserwacji Zabytków i Ośrodka Dokumentacji Zabytków w Warszawie oraz Fundacji Lubiąż.

Znaczące było zaangażowanie profesora Zlata w działalność społeczną i polityczną na rzecz demokracji i swobód obywatelskich. Jako prodziekan angażował się w obronę studentów po Marcu 1968 roku. Pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Społecznego Komitetu Odbudowy Panoramy Racławickiej (1980), był członkiem  Społecznego Komitetu Nauki we Wrocławiu, współzałożycielem i członkiem Społecznego Komitetu Obrony Praw Człowieka (1984). Współzakładał „Solidarność” na Uniwersytecie Wrocławskim, był doradcą Międzyzakładowego Komitetu Związkowego Dolnego Śląska i innych struktur „Solidarności”, został internowany w stanie wojennym. Był też członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność”, Lechu Wałęsie.

Odznaczony: Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Wyróżniony: Złotą Odznaką „Zasłużony dla Dolnego Śląska” i Złotą Odznaką za Opiekę nad Zabytkami. Laureat Nagrody Prezydenta Miasta Wrocławia (2007) i Nagrody Marszałka Województwa Dolnośląskiego za Wybitne Osiągnięcia w Dziedzinie Kultury (2011).

Wśród jego licznych publikacji wymienić należy monografie ratusza we Wrocławiu (1958 i 1976), zamku w Brzegu i zamku w Krasiczynie. Był współautorem i współredaktorem pierwszej, powojennej syntezy dziejów sztuki Wrocławia (1967). Opublikował rozdziały o nowożytnej sztuce polskiej w znanej wszystkim historykom sztuki monumentalnej edycji Propyläen Kunstgeschichte. Przez lata pełnił funkcję redaktora dolnośląskich tomów Katalogu Zabytków Sztuki w Polsce – serii wydawanej przez Instytut Sztuki PAN oraz serii śląsk w Zabytkach Sztuki (Wydawnictwo Ossolineum). W obu seriach był też autorem lub współautorem. Jednym z jego ostatnich dzieł była synteza sztuki renesansu i manieryzmu w Polsce (Wydawnictwo Arkady 2008). Znajdował się w komitetach redakcyjnych periodyków naukowych: „Biuletyn Historii Sztuki”, „Rocznik Historii Sztuki”, „Roczniki Sztuki Śląskiej”….

By czas i niepamięć… – Profesor dr hab. Mieczysław Zlat (1927-2014)

http://www.wolnadroga.pl/index.php?s=7&n=318951

……. W roku 1980 współorganizuje „Solidarność” na Uniwersytecie Wrocławskim, został też członkiem Komisji Zakładowej „Solidarności” na tej uczelni.
W latach osiemdziesiątych był też wiceprzewodniczącym Społecznego Komitetu, który działał na rzecz sprowadzenia Panoramy Racławickiej do Wrocławia.
Działania Komitetu doprowadziły do tego, że w październiku 1980 roku zapadła decyzja, iż Panorama zostanie przekazana do Wrocławia i po jej gruntownej renowacji, tu też będzie eksponowana.
Decyzja o przeniesieniu Panoramy do Wrocławia została podjęta w momencie znaczącym nie tylko dla Polski. Był to okres gorący, ledwie minął nieco ponad miesiąc od podpisania Porozumień Sierpniowych. W kraju na masową skalę powstawały struktury NSZZ „Solidarność”. W wielu branżach trwały strajki lub przeciągające się rozmowy z władzami.
We Wrocławskiej Lokomotywowni trwał Protest Głodowy Kolejarzy z NSZZ „Solidarność”, a profesor był, wspólnie z Antonim Lenkiewiczem, rzecznikiem Protestujących kolejarzy. Pamiętam z jaką radością poinformował nas o podpisanym Porozumieniu. Podzielaliśmy Jego radość, bo to w dużym stopniu było zasługą profesora.
To dzięki profesorowi, wśród wielu odwiedzających nas wówczas mieszkańców Wrocławia, przedstawicieli zakładów pracy, instytucji, przedsiębiorstw, szkół i uczelni, nie tylko z Wrocławia, odwiedzili nas również naukowcy z uczelni w Hradec Kralove oraz z Jeny w ówczesnej NRD, z którymi Pan profesor miał kontakty zawodowe.
Był też profesor doradcą najpierw MKZ-tu, później Zarządu Regionu Dolny Śląsk. W grudniu 1981 roku uczestniczył w Kongresie Kultury Polskiej w Warszawie. Od marca 1982 internowany, był więziony w Nysie i Grodkowie, zwolniony z internowania w grudniu 1982 r.
W roku 1985 odwołany za działalność polityczną ze stanowiska kierownika Katedry Historii Stuki UWr.
W grudniu 1888 roku zostaje członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie. W latach 1990-1998 członek Rady do spraw Ochrony Zabytków przy Ministrze Kultury i Sztuki…….